शैलेय
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शैलेयम्, क्ली, (शिलायां भवम् । शिला + ढक् ।) शैलजाख्यगन्धद्रव्यम् । शेलेयक इति रन्दूच इति छरिला इति च ख्यातम् । तत्पर्य्यायो यथा, -- “शेलेयं शैलजं वृद्धं शिलापुष्पं शिलोद्भवम् । स्थविरं पलितं जीर्णं तथा कालानुसार्य्यकम् ॥ शिलोत्थञ्च शिलादद्रुः शैलाजं गिरिपुष्पकम् । शिलाप्रसूनं सुभगं शैलकं षोडशाह्वयम ॥” अस्य गुणाः । “शैलेयं शिशिरं तिक्तं सुगन्धि कफपित्तजित् । दाहतृष्णावमिश्वासव्रणदोषविनाशनम् ॥” इति राजनिर्घण्टः ॥ आंप च । “शैलेयन्तु शिलापुष्पं वृद्धं कालानुसार्य्यकम् । शैलेयं शीतलं हृद्यं कफपित्तहरं लघु । कण्डूकुष्ठाश्मरीदाहविषहृद्गुदरक्तहृत् ॥” इति भावप्रकाशः ॥ * ॥ तालपर्णी । सैन्धवम् । इति मेदिनी ॥
शैलेयम्, त्रि, (शैले भवम् । शैल + ढक् ।) शैल- सम्भवम् । इति हेमचन्द्रः ॥ शिलातुल्यम् । इति शब्दरत्नावली ॥ (शिलेव । शिला + “शिलाया ढः ।” ५ । ३ । १०२ । इति योग- विभागेन ढञ् ॥)
शैलेयः, पुं, (शैले भवः । शैल + ढक् ।) सिंहः । भ्रमरः । इति शब्दरत्नाली ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शैलेय नपुं।
शैलेयम्
समानार्थक:कालानुसार्य,वृद्ध,अश्मपुष्प,शीतशिव,शैलेय
2।4।123।1।1
शैलेयं तालपर्णी तु दैत्या गन्धकुटी मुरा। गन्धिनी गजभक्ष्या तु सुवहा सुरभी रसा॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलसजीवः, तृणम्
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शैलेय¦ न॰ शिलायां भवः ढक्।
१ शैलजाख्ये गन्धद्रव्यमेदेहेमच॰। शैलेयं शीतल हृद्यं कफपित्तहरं लघु। कण्डूकष्ठाश्मरीदाहविषहृद्गुदरक्तहृत्” भावप्र॰।
२ पर्वतजातमात्रे त्रि॰। स्त्रियां ङीष्।
३ सिहे
४ {??}मरे[Page5142-a+ 38] च पुंस्त्री॰ शब्दर॰ स्त्रियां ङीष्।
५ शिलातुल्येशब्दर॰।
६ पार्वत्यां स्त्री ङीप्।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शैलेय¦ mfn. (-यः-यी-यं)
1. Produced in the mountains, &c., mountain- ous, mountaineer.
2. Mountain-like. n. (-यः)
1. A fragrant resin, (Stcrax or Benzoin.)
2. A vegetable perfume, commonly Mura
4.
3. Rock-salt. m. (-यः)
1. A bee.
2. A lion. f. (-यी) A name of PA4RVATI. E. शिला a mountain, ढक् aff.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शैलेय [śailēya], a. (-यी f.) [शिलायां भवः ढक्]
Mountainous; शैलेयस्थलीपाषाणनिषण्णः V.4.
Produced from rocks.
Mountain-like, hard, stony.
यः A lion.
A bee.
यम् Benzoin; शैलेयगन्धीनि शिलातलानि R.6.51; शैलेय- नद्धेषु शिलातलेषु Ku.1.55.
Fragrant resin.
Rocksalt. -यी N. of Pārvatī.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
शैलेय mfn. rocky , stony , mountain-like , hard Pa1n2. 5-3 , 102
शैलेय mfn. produced in mountains or rocks W.
शैलेय mn. bitumen (of various kinds) Ka1v. VarBr2S. Sus3r.
शैलेय mn. benzoin L.
शैलेय mn. a kind of lichen L.
शैलेय m. a bee L.
शैलेय m. a lion L.
शैलेय n. Anethum Graveolens L.
शैलेय n. rock-salt L.