श्यामसुन्दर

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

श्यामसुन्दरः, पुं, (श्यामः सुन्दरश्च ।) श्रीकृष्णः । यथा, -- “यावन्ति च शरीराणि भोगार्हाणि महामुने । प्राकृतानि च सर्व्वाणि श्रीकृष्णविग्रहं विना ॥ ध्यायन्ते योगिनस्तञ्च शुद्धं ज्योतिः स्वरूपिणम् हस्तपादादिरहितं निर्गुणं प्रकृतेः परम् ॥ वैष्णवास्तं न मन्यन्ते तद्भक्ता सूक्ष्मदर्शिनः । कुतो बभूव तज्ज्योतिरहो तेजस्विनं विना । ज्योतिरभ्यन्तरे नित्यं शरीरं श्यामसुन्दरम् ॥” इति ब्रह्मवैवर्त्ते गणपतिखण्डे ४१ अध्यायः ॥ * ॥ अन्यच्च । श्यामसुन्दर ते दास्यः करवाम तवोदितम् । देहि वासांसि धर्म्मज्ञ नो चेद्राज्ञे ब्रुवामहे ॥” इति श्रीमागवते दशमस्कन्धे २२ अध्यायः ॥ * ॥ अपि च । “ददर्श श्रीहरिं ब्रह्मा शङ्करश्च सुरैः सह वसन्तं तन्मध्यदेशे यथेन्द्रं तारकावृतम् ॥ अमूल्यरत्ननिर्म्माणसर्व्वभूषणभूषितम् । किरीटिनं कुण्डलिनं वनमालाविभूषितम् ॥ शङ्खचक्रगदापद्मधारिणञ्च चतुर्भुजम् । नवीननीरदश्यामसुन्दरं सुमनोहरम् ॥” इति ब्रह्मवैवर्त्ते प्रकृतिखण्डे १४ अध्यायः ॥

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

श्यामसुन्दर¦ पु॰ श्यामोऽपि सुन्दरः। श्रीकृष्णे
“श्याम-सुन्दर! ते दास्यः” इति भागवते

१० स्क॰

२२ अ॰।
“ध्यायन्ति योगिनस्तञ्च शुद्धं ज्यातिःस्वरूपिणम्। हस्तपादादिरहितं निर्गुणं प्रकृतेः परम्। वैष्णवास्तन्नमन्यन्ते तद्भक्ताः सक्ष्मदर्शिनः। कुतो बभूव तज्ज्योतिरहो तर्नाखन विना। ज्योतिरभ्यन्तरे नित्यं शरीरं{??} गणपतिख॰

४१ अ॰।

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

श्यामसुन्दर/ श्याम--सुन्दर m. " dark and beautiful " , N. of कृष्णMW.

श्यामसुन्दर/ श्याम--सुन्दर m. (also with चक्रवर्तिन्)N. of various men Cat.