श्रुवा
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
श्रुवा, स्त्री, मूर्व्वा । इति राजनिर्घण्टः ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
श्रु(स्रु)वा¦ स्त्री श्रु(स्र)क। यज्ञपात्रभेदे राजनि॰। कात्या॰ श्रौ॰
१ ।
३ ।
३८ अयं दन्त्यादितया पुंस्त्वेन चोक्तः
“अरत्निमात्रः स्रुवोऽङ्गुष्ठपर्ववृत्तपष्करः” सू॰।
“अरत्निः प्रमाणमस्यासावरत्निमात्रः स्रुवोऽरत्निप्रमाणोभवति अङ्गुष्ठपर्वणो वृत्तमङ्गुष्ठपर्ववृत्तम् अङ्गष्ठपर्ववृत्तंपुष्करं मुख यस्यासावङ्गुष्ठपर्ववृत्तपुष्करः पुर्वशब्दःसन्धिवाची सन्धिर्ग्रन्थिः तदुक्तम्
“अङ्गुष्ठाङ्गुलिमानं तुयत्र यत्रोपदिश्यते। तत्र तत्र वृहत्पर्व ग्रन्थिभिर्मिनु-यात् बुधः”। अतोऽङ्गुष्ठस्य वृहत्पर्वग्रन्थिप्रमाणं चतु-रस्रं कृत्वा तदेव मण्डलं चतुरस्रं चिकीर्षन्नित्थु पायेनवृत्तं विधाय तत्प्रमाणं स्रुवस्य पुष्करं नासिकावत् स्वातंस्यात्” कर्क॰। कर्मप्रदीपे कात्या॰
“स्वादिरी वाथ पा-लाशो वितस्तिस्तु स्रुवः स्पृतः। स्रुग्बाहुमात्रा विज्ञेयावृत्तस्तु प्राग्रहस्तयोः। स्रुवाग्रे घ्राणवत् खातं द्व्यङ्गुष्ठ-परिमण्डलम्”।
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
श्रुवा [śruvā], A sacrificial ladle; cf. स्रुवा. -Comp. -वृक्षः the Vikaṅkata tree.
