श्वभ्र
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
श्वभ्र, क विले । गती । तङ्के । इति कविकल्पद्रुमः ॥ (चुरा०-पर०-सक०-तङ्के अक०-सेट् ।) विलं रन्ध्रकरणम् । क, श्वभ्रयति भाण्डं बालकः । तङ्क इति तकि दौःस्थ्ये इत्यस्य रूपम् । श्वभ्र- यति दीनः दुःखेन जीवतीत्यर्थः । तङ्कस्थाने तन्त्र इत्यपपाठः । इति दुर्गादासः ॥
श्वभ्रम्, क्ली, (श्वभ्र्यते यदिति । श्वभ्र विले + कर्म्मणि घञ् ।) छिद्रम् । इत्यमरः ॥ (यथा, मार्कण्डेये । ४३ । २९ । “पततो यस्य वै गर्त्ते स्वप्ने द्वारं पिधीयते । न चोत्तिष्ठति यः श्वभ्रात् तदन्तं तस्य जीवि- तम् ॥”)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
श्वभ्र नपुं।
बिलम्
समानार्थक:कुहर,सुषिर,विवर,बिल,छिद्र,निर्व्यथन,रोक,रन्ध्र,श्वभ्र,वपा,शुषि,अवधि,दर,अन्तर
1।8।2।1।5
छिद्रं निर्व्यथनं रोकं रन्ध्रं श्वभ्रं वपा शुषिः। गर्तावटौ भुवि श्वभ्रे सरन्ध्रे सुषिरं त्रिषु॥
: भूमौ_वर्तमानं_रन्ध्रम्, कृत्रिमगृहाकारगिरिविवरम्, गिरिबिलम्
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलनिर्जीवः, स्थानम्, प्राकृतिकस्थानम्
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
श्वभ्र¦ गतौ छिद्रकरणे सक॰ दीःस्थ्ये अक॰ चु॰ उभ॰ सेट्। श्वभ्रयति ते अशश्वभ्रत् त।
श्वभ्र¦ न॰ श्वभ्र--अच्। छिद्रे अमरः।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
श्वभ्र¦ n. (-भ्रं) A hole, a gap, a chasm. E. श्वभ्र् to pierce, aff. अच्; or श्व a dog, भृ to cherish, aff. क |
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
श्वभ्रम् [śvabhram], 1 A hole, chasm; श्वभ्रं च यत्सुखस्पर्शं क्रियतां शिल्पिभिर्मम Rām.7.54.8; महोरगः श्वभ्रमिव प्रविष्टम् V.1.18; Ki.14.33.
A den; कक्षं श्वभ्रमित्युपद्रवन्ति Bṛi. Up.2.9. 7.
Hell; वृद्धानपृष्ट्वा संदेहं महच्छ्वभ्रमिवार्हति Mb.8.69.54.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
श्वभ्र mn. (of doubtful derivation) a chasm , gap , hole , pit , den RV. etc.
श्वभ्र m. hell or a partic. hell Ka1v. Ma1rkP. Sarvad.
श्वभ्र m. N. of a son of वसुदेवHariv.
श्वभ्र m. of a king of कम्पनाRa1jat.
Vedic Rituals Hindi
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
श्वभ्र न.
गर्त, गड्ढा (उखा के लिए मिट्टी इकट्ठा करने के लिए भूमि में निर्मित), का.श्रौ.सू. 16.3.2 (चयन); का.श्रौ.सू. 13.3.16 (वाजपेय में मिट्टी की दुन्दुभि के लिए)।