षोडशिन्
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
षोडशी, [न्] पुं, यज्ञपात्रविशेषः । यथा अति- रात्रे षोडशिनं गृह्णाति नातिरात्रे षोडशिनं गृह्णातीति । षोडशी ससोमकपात्रविशेषः । इति मलमासतत्त्वम् ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
षोडशिन्¦ पु॰ षोडश कला विद्यन्तेऽस्य इनि।
१ सोमे
२ य-ज्ञाङ्गे तन्नामसोमरसस्थापनपात्रे च
“अतिरात्रे षोडशिमं गृह्वातोति” श्रुतिः
“षोडशिनः पात्रं स्वादिरचतुरस्रम्” आत्या॰ श्रौ॰
१ ।
३ कर्कपद्धतिः।
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
षोडशिन् [ṣōḍaśin], m. A modification of the Agniṣṭoma sacrifice. -Comp. -ग्रहः a libation made at the above sacrifice.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
षोडशिन् mfn. consisting of 16 , having 16 parts ( esp. with scil. स्तोमor स्तोत्रetc. , " a स्तोमor स्तोत्रetc. -consconsisting of 16 parts ") VS. TS. AitBr. etc.
षोडशिन् mfn. connected with a 16-partite formula etc. VS. TS. Br. A1s3vS3r.
षोडशिन् m. a सुत्याday with a 16-partite formula (or such a libation) , one of the संस्थाs of the सोमceremony AV. TS. Br. etc.
षोडशिन् m. a partic. kind of सोमvessel MW.
Vedic Rituals Hindi
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
षोडशिन् पु.
(सोलहवीं) सोम-आहुति का नाम, ऋ.वे. 6.67.1०; का.श्रौ.सू. 1.5.15 (षोडशिनि त्वानुपूर्व्यभूयस्त्वात्); एक सोम-याग का नाम, तृतीय सोम-संस्था, इन्द्र को समर्पित (इसमें) उक्थ्य से सम्बद्ध 15 स्तोत्र एवं 15 शस्त्र होते हैं एवं तृतीय सवन में एक अतिरिक्त 16वां स्तोत्र एवं शस्त्र (दोनों षोडशी कहे जाते हैं); आप.श्रौ.सू. 14.2-3; इस आहुति की स्थिति को प्राथमिकता देने का नियम, श्रौ.को. (अं.) 1.969।
