संज्ञपन
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
संज्ञपनम्, क्ली, (सं + ज्ञा + णिच् + ल्युट् ।) मार- णम् । इत्यमरः ॥ (यथा, भागवते । ४ । ५ । २२ । “दृष्ट्वा संज्ञपनं योगं पशूनां स पतिर्मखे । यजमानपशोः कस्य कायात्तेनाहरच्छिरः ॥”) विज्ञापनञ्च ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
संज्ञपन नपुं।
मारणम्
समानार्थक:प्रमापण,निबर्हण,निकारण,विशारण,प्रवासन,परासन,निषूदन,निहिंसन,निर्वासन,संज्ञपन,निर्ग्रन्थन,अपासन,निस्तर्हण,निहनन,क्षणन,परिवर्जन,निर्वापण,विशसन,मारण,प्रतिघातन,उद्वासन,प्रमथन,क्रथन,उज्जासन,आलम्भ,पिञ्ज,विशर,घात,उन्माथ,वध,साधन
2।8।113।2।2
प्रवासनं परासनं निषूदनं निहिंसनम्. निर्वासनं संज्ञपनं निर्ग्रन्थनमपासनम्.।
पदार्थ-विभागः : , क्रिया
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
संज्ञपनम् [sañjñapanam], 1 Killing; दृष्ट्वा संज्ञपनं योगं पशूनां स पतिर्मखे Bhāg.4.5.24.
Deception, defrauding.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
संज्ञपन/ सं-ज्ञपन n. (fr. Caus. ) causing agreement or harmony AV.
संज्ञपन/ सं-ज्ञपन n. killing a sacrificial animal (by suffocation ; See. above ) S3Br. S3rS. MBh. BhP.
संज्ञपन/ सं-ज्ञपन n. deception , defrauding , Pra7yas3c.
Vedic Rituals Hindi
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
संज्ञपन न.
यज्ञीय पशु को मारने का कृत्य, इस कृत्य में पशु के गले को एक रस्सी से घोटकर उसे इस प्रकार मृत्यु दी जाती है कि वह चिल्ला न सके। पशुमारणकर्म शामितृ- कर्तृक है (अर्थात् इसे शमित्र करता है), आप.श्रौ.सू. 7.16.5 (पशु); अश्वमेध में 2०.17.9; इसका शाब्दिक अर्थ है कि वध्य पशु ने अपने वध की सहमति दे दी है (संम् + ज्ञा + णिच् + ल्युट्, ‘मितां ह्रस्वः’ ‘संज्ञा’ को ह्रस्व); द्रष्टव्य - अक्षतस्य मारणम्, श.ब्रा. 3.8.1.15; द्रष्टव्य - श्रौ.प.नि. 129.63।
