संरम्भः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

संरम्भः, पुं, (सं + रभ + घञ् । नुम् ।) क्रोधः । इति शब्दरत्नावली ॥ (यथा, मनुः । ४ । १६६ । “ताडयित्वा तृणेनापि संरम्भात् मतिपूर्व्वकम् । एकविंशतिमाजातीः पापयोनिषु जायते ॥”) आटोपः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥ (सम्भ्रमः ॥ यथा, भागवते । ८ । ६ । २४ । “न संरम्भेण सिध्यन्ति सर्व्वार्थाः सान्त्वया यथा ॥”) वेगः । यथा, तत्रैव । ८ । ११ । ४५ । “संयम्य मन्युसंरम्भं मानयन्तो मुनेर्व्वचः । उपगीयमानामुचरैर्ययुः सर्व्वे त्रिविष्टपम् ॥”) उत्साहः । यथा, -- “कार्य्यारम्भेषु संरम्भः स्थेय उत्साह इष्यते ।” इति साहित्यदर्पणे ३ परिच्छेदः ॥

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

संरम्भः [saṃrambhḥ], 1 Beginning.

Turbulence, impetuosity, violence; न संरम्भेण सिध्यन्ति सर्वे$र्थाः सान्त्वया यथा Bh¯g. 8.6.24; हन्त वर्धते ते संरम्भः Ś.7.

Agitation, excitement, flurry; अवृष्टिसंरम्भमिवाम्बुवाहम् Ku.3.48; Māl.6.1.

Energy, zeal, ardent desire; अन्योन्यजयसंरम्भो ववृधे वादिनोरिव R.12.92.

Anger, rage, wrath; प्रणिपातप्रती- कारः संरम्भो हि महात्मनाम् R.4.64;12.36; V.2.21;4.28; Ku.3.76.

Pride, arrogance; संरम्भो हि सपत्नीत्वाद्वक्तुं कुन्तिसुतां प्रति Mb.1.124.6.

Swelling with heat and inflammation.

Hatred; संरम्भभययोगेन विन्दते तत्सरूपताम् Bhāg.7.1.28.

Adopting hostile measures; त्वया$पि तस्मिन् संरम्भो न कार्यः Dk.2.3.

Intensity, high degree; निनादस्य च संसम्भो नैतदल्पं हि कारणम् Rām.4.15.12.

The brunt (of battle); Raj. T. -Comp. -ताम्र a. red with fury. -वृश् a. having angry eyes. -परुष a. harsh through rage. -रस a. excessively enraged. -रूक्ष a. exceedingly harsh; संरम्भरूक्षमिव सुन्दरि यद्यदासीत् V.3.2.-वेगः the impetuosity of anger.