संवेगः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

संवेगः, पुं, (सं + विज + घञ् ।) भयादिजनित- त्वरा । इत्यमरः ॥ (यथा, महाभारते । २ । ७२ । १४ । “अथ सभ्याः सभामध्ये समुच्छ्रितकरास्तदा । ऊचुरुद्बिग्नमनसः संवेगात् सर्व्व एव हि ॥”) सम्यक्वेगश्च ॥ (यथा, राजतरङ्गिण्याम् । ४ । ३९० । “अभग्नशमसंवेगलब्धसिद्धिर्नराधिपः । श्रीपर्वतादावद्यापि भव्यानामेति दृक्पथम् ॥”)

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

संवेगः [saṃvēgḥ], 1 Agitation, flurry, excitement; हृन्मर्ममेदिपतदुत्- कटकङ्कपत्त्रसंवेगतत्क्षणकृतस्फुटदङ्गभङ्गा Mv.1.39.

Violent speed, impetuosity, vehemence; कुतश्चित् संवेगात् प्रचल इव शल्यस्य शकलः U.2.26; Māl.5.6.

Haste, speed.

Agonising pain, poignancy.