संश्रय
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
संश्रयः, पुं, (सं + श्रि + अच् ।) आश्रयः । यथा, स्तुता सुरैः पूर्व्व मभोष्टसंश्रया- त्तथा सुरेन्द्रेण दिनेषु सेविता । करोतु सा नः शुभहेतुरोश्वरी शुभानि भद्राण्यभिहन्तु चापदः ॥” इति मार्कण्डेयपुराणे देवीमाहात्म्ये ५ अध्यायः ॥ (आश्रयस्थानम् । यथा, रामायणे । २ । ४१ । ६ । “अहो निश्चतनो राजा जीवलोकस्य संश्रयम् । धर्म्मो सत्यव्रत्रं रामं वनवासे प्रवत्स्यति ॥”)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
संश्रय¦ पु॰ सम् + श्रि--भावे अच्। आश्रये।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
संश्रय¦ m. (-यः)
1. Protection, refuge, asylum.
2. Seeking the alliance of a powerful prince, as a safety against actual or future enemies, (one of the six Gun4as in polities.)
3. Pertaining to, (when used at the end of a compound.) E. सम् intensitive, श्रि to serve, aff. अच् |
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
संश्रयः [saṃśrayḥ], 1 A resting or dwelling place, residence, habitation; त्वं सदा संश्रयः शैल स्वर्गमार्गाभिकाञ्क्षिणाम् Mb.3.42.22; परस्परविरोधिन्योरेकसंश्रयदुर्लभम् V.5.24; R.6.41; oft. at the end of comp. in this sense and translated by 'residing with', 'relating or pertaining to', 'with reference to', ज्ञातिकुलैकसंश्रयाम् Ś.5.17; नौसंश्रयः R.16.57; U.3.17; मनोरथो$स्याः शशिमौलिसंश्रयः Ku.5.6; द्विसंश्रयां प्रीतिमवाप लक्ष्मीः 1.43; एकार्थसंश्रयमुभयोः प्रयोगम् M.1.
Seeking protection or shelter with, fleeing for refuge, forming or seeking alliance, leaguing together for mutual protection; one of the 6 guṇas or expedients in politics; see under गुण also; संश्रयवृत्तिः Kau. A.7; Ms.7.16.
Resort, refuge, asylum, protection, shelter; अनपायिनि संश्रयद्रुमे गजभग्ने पतनाय वल्लरी Ku.4.31; Me.17; Pt.1.22.
Attachment (for home, relatives &c.). तथा प्रयत्नं कुर्वीत यथा मुच्येत संश्रयात् Mb.12.293.2.
A piece or portion belonging to anything. -Comp. -कृत, -कारितp. p. caused by alliance; यदि तत्रापि संपश्येद्दोषं संश्रयकारितम् Ms.7.176.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
संश्रय/ सं-श्रय m. ( ifc. f( आ). )conjunction , combination , connection , association( ifc. " joined or connected with ") , relationship or reference to( ifc. " relating to " , " referring to " ; 726675 यात्ind. " in consequence of ") MBh. Ka1v. etc.
संश्रय/ सं-श्रय m. going or resorting or betaking one's self to any person or place( loc. or comp. ) , going for refuge or protection , having recourse to(See. कलि-स्) MBh. Pan5cat. etc.
संश्रय/ सं-श्रय m. league , alliance , leaguing together for mutual protection (one of the 6 गुणs of a king) Mn. vii , 160 Ya1jn5. etc.
संश्रय/ सं-श्रय m. a refuge , asylum , shelter , resting or dwelling-place , residence , home( ifc. " residing with " , " living or dwelling or resting in or on ") MBh. Ka1v. etc.
संश्रय/ सं-श्रय m. devotion to , attachment to( ifc. " devoted or attached to " ; 726679 यात्ind. " by means or help of ") MBh. R. etc.
संश्रय/ सं-श्रय m. an aim , object MW.
संश्रय/ सं-श्रय m. a piece or portion belonging to anything MBh.
संश्रय/ सं-श्रय m. N. of a प्रजा-पतिR.
