संश्रयः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

संश्रयः, पुं, (सं + श्रि + अच् ।) आश्रयः । यथा, स्तुता सुरैः पूर्व्व मभोष्टसंश्रया- त्तथा सुरेन्द्रेण दिनेषु सेविता । करोतु सा नः शुभहेतुरोश्वरी शुभानि भद्राण्यभिहन्तु चापदः ॥” इति मार्कण्डेयपुराणे देवीमाहात्म्ये ५ अध्यायः ॥ (आश्रयस्थानम् । यथा, रामायणे । २ । ४१ । ६ । “अहो निश्चतनो राजा जीवलोकस्य संश्रयम् । धर्म्मो सत्यव्रत्रं रामं वनवासे प्रवत्स्यति ॥”)

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

संश्रयः [saṃśrayḥ], 1 A resting or dwelling place, residence, habitation; त्वं सदा संश्रयः शैल स्वर्गमार्गाभिकाञ्क्षिणाम् Mb.3.42.22; परस्परविरोधिन्योरेकसंश्रयदुर्लभम् V.5.24; R.6.41; oft. at the end of comp. in this sense and translated by 'residing with', 'relating or pertaining to', 'with reference to', ज्ञातिकुलैकसंश्रयाम् Ś.5.17; नौसंश्रयः R.16.57; U.3.17; मनोरथो$स्याः शशिमौलिसंश्रयः Ku.5.6; द्विसंश्रयां प्रीतिमवाप लक्ष्मीः 1.43; एकार्थसंश्रयमुभयोः प्रयोगम् M.1.

Seeking protection or shelter with, fleeing for refuge, forming or seeking alliance, leaguing together for mutual protection; one of the 6 guṇas or expedients in politics; see under गुण also; संश्रयवृत्तिः Kau. A.7; Ms.7.16.

Resort, refuge, asylum, protection, shelter; अनपायिनि संश्रयद्रुमे गजभग्ने पतनाय वल्लरी Ku.4.31; Me.17; Pt.1.22.

Attachment (for home, relatives &c.). तथा प्रयत्नं कुर्वीत यथा मुच्येत संश्रयात् Mb.12.293.2.

A piece or portion belonging to anything. -Comp. -कृत, -कारितp. p. caused by alliance; यदि तत्रापि संपश्येद्दोषं संश्रयकारितम् Ms.7.176.