संस्कारहीन
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
संस्कारहीनः, पुं, (संस्कारहीनः ।) व्रात्यः । इत्यमरः ॥ संस्कारहीनत्वकालमाह । यमः । “पतिता यस्य सावित्री दशवर्षाणि पञ्च च । ब्राह्मणस्य विशेषेण तथा राजन्यवैश्ययोः । प्रायश्चित्तं भवेदेषां प्रोवाच वदतां वरः ॥” तथा मार्कण्डेयः । “विप्रस्य षोडशाद्बर्षात् राज्ञो द्वाविंशतेः परम् । वैश्यस्याष्टाधिकादब्दात् सावित्रीपतनं भवेत् ॥” विष्णुधर्म्मोत्तरे । “षोडशाब्दा हि विप्रस्य राजन्यस्य द्विविं- शतिः । विंशतिः सचतुर्थी च वैश्यस्य परिकीर्त्तिता ॥ सावित्री नातिरिच्येत अत ऊर्द्ध्वं निवर्त्तते ॥” इति मलमासतत्त्वम् ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
संस्कारहीन पुं।
संस्कारहीनः
समानार्थक:व्रात्य,संस्कारहीन
2।7।53।2।2
नष्टाग्निः कुहना लोभान्मिथ्येर्यापथकल्पना। व्रात्यः संस्कारहीनः स्यादस्वाध्यायो निराकृतिः॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्यः
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
संस्कारहीन¦ m. (-नः) A man of the three first classes, who has not been invested with the mystic thread, and who has not received the other ceremonies necessary to purification. E. संस्कार a rite, &c., हीन lost.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
संस्कारहीन/ सं-स्कार--हीन mfn. without purificatory rites
संस्कारहीन/ सं-स्कार--हीन m. a man of one of the three classes who has not been a recipient of initiation with the sacred thread or of the other purificatory ceremonies (and hence becomes an outcaste) L.