संस्तर
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
संस्तरः, पुं, (संस्तीर्य्यते इति । सं + स्तॄ + अप् ।) शय्या । यज्ञः । इति हेमचन्द्रः ॥ पल्लवादिरचितशय्या । इति शब्दरत्नावली ॥ (यथा, रघुः । ८ । ५७ । “नवपल्लवसंस्तरेऽपि ते मृदु दूयेत् यदङ्गमर्पितम् । तदिदं विषहिष्यते कथं वद बामोरु चिताधिरोहणम् ॥”)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
संस्तर पुं।
प्रस्तरम्
समानार्थक:संस्तर
3।3।162।1।2
निवहावसरौ वारौ संस्तरौ प्रस्तराध्वरौ। गुरू गीर्पतिपित्राद्यौ द्वापरौ युगसंशयौ॥
पदार्थ-विभागः : उपकरणम्
संस्तर पुं।
यज्ञः
समानार्थक:यज्ञ,सव,अध्वर,याग,सप्ततन्तु,मख,क्रतु,इष्टि,वितान,स्तोम,मन्यु,संस्तर,स्वरु,सत्र,हव
3।3।162।1।2
निवहावसरौ वारौ संस्तरौ प्रस्तराध्वरौ। गुरू गीर्पतिपित्राद्यौ द्वापरौ युगसंशयौ॥
अवयव : यज्ञस्थानम्,यागादौ_हूयमानकाष्ठम्,यागे_यजमानः,हविर्गेहपूर्वभागे_निर्मितप्रकोष्टः,यागार्थं_संस्कृतभूमिः,अरणिः,यागवेदिकायाम्_दक्षिणभागे_स्थिताग्निः,अग्निसमिन्धने_प्रयुक्ता_ऋक्,हव्यपाकः,अग्निसंरक्षणाय_रचितमृगत्वचव्यजनम्,स्रुवादियज्ञपात्राणि,यज्ञपात्रम्,क्रतावभिमन्त्रितपशुः,यज्ञार्थं_पशुहननम्,यज्ञहतपशुः,हविः,अवभृतस्नानम्,क्रतुद्रव्यादिः,यज्ञकर्मः,पूर्तकर्मः,यज्ञशेषः,भोजनशेषः,सोमलताकण्डनम्,अघमर्षणमन्त्रः,यज्ञोपवीतम्,विपरीतधृतयज्ञोपवीतम्,कण्डलम्बितयज्ञोपवीतम्,यज्ञे_स्तावकद्विजावस्थानभूमिः,यज्ञियतरोः_शाखा,यूपखण्डः
स्वामी : यागे_यजमानः
सम्बन्धि2 : यूपकटकः,अग्निसमिन्धने_प्रयुक्ता_ऋक्,हव्यपाकः,अग्निसंरक्षणाय_रचितमृगत्वचव्यजनम्,दधिमिशृतघृतम्,क्षीरान्नम्,देवान्नम्,पित्रन्नम्,यज्ञपात्रम्,क्रतावभिमन्त्रितपशुः,यज्ञार्थं_पशुहननम्,यज्ञहतपशुः,हविः,अग्नावर्पितम्,अवभृतस्नानम्,क्रतुद्रव्यादिः,पूर्तकर्मः,यज्ञशेषः,दानम्,अर्घ्यार्थजलम्
वृत्तिवान् : यजनशीलः
: ब्रह्मयज्ञः, देवयज्ञः, मनुष्ययज्ञः, पितृयज्ञः, भूतयज्ञः, दर्शयागः, पौर्णमासयागः
पदार्थ-विभागः : , क्रिया
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
संस्तर¦ पु॰ सम् + स्तॄ--अप्।
१ यज्ञे
२ शथ्यायां हेमच॰
३ पल्ल-वादिरचितशय्यायां च
“नबपल्लवसंस्तरे यथेति” कुमारः
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
संस्तर¦ m. (-रः)
1. A bed, a couch.
2. A bed made of leaves, &c.
3. Sacrifice. E. सम् before स्तृ to spread, aff. अप् |
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
संस्तरः [saṃstarḥ], 1 A bed, couch, layer; a bed of leaves &c.; नवपल्लवसंस्तरे$पि ते R.8.57; नवपल्लवसंस्तरे यथा रचयिष्यामि तनुं विभावसौ Ku.4.34.
A sacrifice.
Propagation (of laws or customs).
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
संस्तर/ सं-स्तर रणSee. सं-स्तृ.
संस्तर/ सं-स्तर m. ( ifc. f( आ). )a layer (of grass or leaves) , bed , couch MBh. Ka1v. etc.
संस्तर/ सं-स्तर m. a scattered mass (of flowers etc. ) MBh. R.
संस्तर/ सं-स्तर m. a covering , cover Ka1vya7d.
संस्तर/ सं-स्तर m. scattering , strewing( v.l. for -स्तरण) S3ak.
संस्तर/ सं-स्तर m. spreading , extension , propagation (of laws or customs) Hariv.
संस्तर/ सं-स्तर m. a sacrifice or the ritual arrangements for a -ssacrifice (generally ifc. , as in यज्ञ-स्) MBh. R.