सङ्कर्षण
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सङ्कर्षणम्, क्ली, आकर्षणम् । सम्यक्प्रकारेण कर्ष- णम् । संपूर्व्वकृषधातोरनट्प्रत्ययेन निष्पन्नम् ॥ (यथा, भागवते । १० । २ । १३ । “गर्भसंकर्षणात् तं वै प्राहुः सङ्कषणं भुवि ॥” एकीकरणम् । इति स्वामी ॥ यथा, भागवते । ५ । २५ । १ । “तस्य मूलदेशे त्रिंशयोजनसहस्रान्तरे आस्ते या वै कला भगवतस्तामसी समाख्याता अनन्त इति सात्वतीया द्रष्टृदृश्ययोः सङ्कर्षणं अह- मित्यभिमानलक्षणं यं सङ्कर्षण इत्याचक्षते ॥”)
सङ्कर्षणः, पुं, (सम्यक् कर्षतीति । सं + कृष् + ल्युः ।) बलुदेवः । इत्यमरः ॥ (अस्य नामनि- रुक्तिर्यथा, हरिवंशे । ५९ । ६ । “कर्षणेनास्य गर्भस्य स्वगर्भाच्चावितस्य वै । सङ्कर्षणो नाम शुभे तव पुत्त्रो भविष्यति ॥” तथा च भागवते । १० । २ । १३ । “गर्भसंकर्षणात् तं वै प्राहुः सङ्कर्षणं भुवि ॥”)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सङ्कर्षण पुं।
बलभद्रः
समानार्थक:बलभद्र,प्रलम्बघ्न,बलदेव,अच्युताग्रज,रेवतीरमण,राम,कामपाल,हलायुध,नीलाम्बर,रौहिणेय,तालाङ्क,मुसलिन्,हलिन्,सङ्कर्षण,सीरपाणि,कालिन्दीभेदन,बल,कुल
1।1।24।2।1
नीलाम्बरो रौहिणेयस्तालाङ्को मुसली हली। सङ्कर्षणः सीरपाणिः कालिन्दीभेदनो बलः॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, आत्मा, देवता
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सङ्कर्षण¦ पु॰ संकृष्यते गर्भात् गर्भान्तरं नीयतेऽसौ सम् + कृष-युच्।
१ यलदेवे अमरः। तत्कथा हरिवं॰
५८ अ॰
“सप्तमो देवकीगर्भः योऽंशः सौम्यो ममाग्रजः। ससंक्रामयितव्यस्ते सप्तमे मासि रोहिणीम्। सङ्कर्षणात्तुगर्भस्य स तु सङ्कर्षणो युवा। भविव्यत्यग्रजो भ्राता ममशीतांशुदर्शनः” निद्रात्मिकां विष्णुमायां प्रति भगवदुक्तिः। भावे ल्युट्।
२ आकर्षणे
३ स्थानान्तरनयने च न॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सङ्कर्षण¦ n. (-णं)
1. Attracting, drawing.
2. Ploughing, making furrows, &c. m. (-णः) BALADE4VA. E. सम् before कृष् to plough, &c., aff. युच् or ल्युट्। As applied to the demi-god it referes to his re- moval in embryo from the womb of DE4VAKI4 to that of ROHIN4I
4.
Purana Encyclopedia
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
SAṄKARṢAṆA : Balabhadra Rāma. (To know about the derivation of the name see under Balabhadra Rāma).
_______________________________
*3rd word in right half of page 687 (+offset) in original book.