सङ्ग्रह
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सङ्ग्रहः, पुं, (सं + ग्रह + अप् ।) समाहृतिः । इत्यमरः ॥ (यथा, रघुः । १७ । ६० । “कोशेनाश्रयणीयत्वमिति तस्यार्थसंग्रहः । अम्बुगर्भो हि जीमूतश्चातकैरभिनन्द्यते ॥”) “संक्षेपेण गृह्यन्ते नानास्थाने विप्रकीर्णा अर्था बुध्यन्तेऽनेन संग्रहः । संपूर्व्वात् ग्रह आदाने- ऽल् । ‘विस्तरेणोपदिष्टानामर्थानों सूत्रभाष्ययोः । निबन्धा यः समासेन संग्रहं तं विदुर्बुधाः ॥’ इति ॥ इतस्तत आकृष्य एकत्र निबन्धनं संग्रहः । इति कल्पतरुप्रभृतयः ।” इत्यमरटीकायां भरतः ॥ नानाग्रन्थस्था अर्थाः संगृह्यन्ते एकस्थानस्थाः क्रियन्ते इति संग्रहो ग्रन्थविशेषः । इति श्राद्धविवेकटीकायां श्रीकृष्णतर्कालङ्कारः ॥ * ॥ (यथा, हरिवंशे । ८९ । ७ । “चतुष्पादं धनुर्व्वेदं शास्त्रग्रामं ससङ्ग्रहम् । अचिरेणैव कालेन गुरुस्तावभ्यशिक्षयत् ॥”) बृहत् । उत्तुङ्गः । ग्रहणम् । (यथा, रघुः । १ । ६६ । “नूनं मत्तः परं वंश्याः पिण्डविच्छेददर्शिनः । न प्रकामभुजः श्राद्धे स्वधासंग्रहतत्पराः ॥”) संक्षेपः । इति मेदिनी ॥ मुष्टिः । इति विश्वः ॥ स्वीकारः । महोद्योगः । इति नानार्थरत्न- माला ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सङ्ग्रह पुं।
सङ्ग्रहः
समानार्थक:समाहृति,सङ्ग्रह
1।6।6।2।4
प्रबन्धकल्पना कथा प्रवह्लिका प्रहेलिका। स्मृतिस्तु धर्मसंहिता समाहृतिस्तु संग्रहः॥
पदार्थ-विभागः : समूहः, गुणः, शब्दः, वर्णात्मकः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सङ्ग्रह¦ पु॰ सम + ग्रह--अप्।
१ सञ्चये
२ वह्वर्यकवाक्यानामेक{??}सङ्कलने च
“विस्तरेणोपदिष्टानामर्थानां सूत्रभाष्ययोः। निबन्धीयः समासेन संग्रहं तं विदुर्बुधाः”।
३ वृहति
४ उत्तुङ्गे
५ ग्रहणे
६ संक्षेपे मेदि॰
७ मुष्टौ विश्वः
८ स्वीकारे
९ महोद्योगे नानार्थरत्नमा॰।
१० व्याडिप्रणीते व्याकरण-ग्रन्थभेदे
“सङ्ग्रहेऽस्तमुमागते” वाक्यपदीयम्।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सङ्ग्रह¦ m. (-हः)
1. A compilation and abridgment.
2. A catalogue. a list or summary.
3. Quantity, collection.
4. Restraining, confin- ing.
5. Taking, seizing.
6. Propitiating, pleasing, attaching.
7. Protecting, guarding.
8. A place where anything is kept.
9. As- sent, promise.
10. Elevation, loftiness.
11. Velocity.
12. Clenching the fist.
13. Effort, exertion.
14. Reception, admission.
15. Con- junction, conglomeration.
16. Agglomeration.
17. Sum, amount.
18. Mention.
19. Accumulation, hoarding up.
20. An epithet of S4IVA. E. सम् before ग्रह् to take, aff. अप् |
Purana Encyclopedia
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
SAṀGRAHA : One of the two attendants given to Subrahmaṇya by the sea, the other being Vikrama. (Śalya Parva, Chapter 45; Verse 37).
_______________________________
*1st word in right half of page 679 (+offset) in original book.