सञ्जीवन
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सञ्जीवनम्, क्ली, (सञ्जीव्यतेऽस्मिन्निति । सं + जीव + अधिकरणे ल्युट् ।) सञ्जवनम् । इति शब्द- रत्नावली ॥ (सं + जीव + भावे ल्युट् ।) सस्यक्प्रकारेण प्राणधारणञ्च ॥ (यथा, मुकुन्द- मालायाम् । ३० । “व्यामोहोद्दलनौषधं मुनिमनोवृत्तिप्रवृत्त्यौषधं दैत्यानर्थकरौषधं त्रिजगतां सञ्जीवनैकौषधम् । भक्तार्त्तिप्रशमौषधं भवभयप्रध्वंसि दिव्यौषधं श्रेयः प्राप्तिकरौषधं पिब मनः श्रीकृष्णनामौ- षधम् ॥” नरकविशेषः । यथा, मनुः । ४ । ८९ । “नरकं कालसूत्रञ्च महानरकमेव च । सञ्जीवनं सहावीचिं तपनं सम्प्रतापनम् ॥” स्त्री, विद्याविशेषः । यथा महाभारते । १ । ७६ । ३३ । “ततः सञ्जीवनीं विद्यां प्रयुज्य कचमाह्वयत् ॥”)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सञ्जीवन¦ न॰ सम् + जाव--ल्युट्।
१ चतुःशालगृहे शब्दर॰।
२ सम्यक्पाणधारणे च। संजीवयति सम् + जीव--णिच्-ल्युट्।
३ ओषधीभेदे स्त्री ङीप्।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सञ्जीवन¦ n. (-नं)
1. Animating, bringing to life.
2. A cluster of four houses.
3. One of the twenty-one hells. f. (-नी) A kind of elixir. E. सम् together, जीव् to live, ल्युट् or युच् aff.
