सामग्री पर जाएँ

सत्या

विकिशब्दकोशः तः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

[सम्पाद्यताम्]

कल्पद्रुमः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

सत्या, स्त्री, (सत्यमस्त्यस्या इति । सत्य + अच् । टाप् ।) सीता । सा च रामपत्नी । सत्यवती । सा तु व्यासमाता । इति शब्दरत्नावली ॥ दुर्गा । इति ब्रह्मवैवर्त्ते प्रकृतिखण्डम् ॥ (सत्य- भामा । सा च कृष्णपत्नी । यथा, भागवते । १ । १४ । ३७ । “यत्पादशुश्रू षणमुख्यकर्म्मणा सत्यादयो द्ब्यष्ट-सहस्रयोषितः । निज्जित्य संख्ये त्रिदशांस्तदाशिषो हरन्ति वज्रायुधवल्लभोचिताः ॥” तथा च महाभारते । ३ । २३४ । २ । “आरुरुक्षू रथं सत्यामाह्वयामास केशवः ॥” शंयुपत्नी । यथा, महाभारते । ३ । २१८ । ४ । “शंयोरप्रतिमा भार्य्या सत्या सत्याय धर्म्मजा । अग्निस्तस्य सुतो दीप्तस्तिस्रः कन्याश्च सुव्रताः ॥”)

वाचस्पत्यम्

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

सत्या¦ स्त्री

१ रामपत्न्यां

२ व्यासमातरि सत्यवत्यां शब्दर॰।

३ दुर्गायां ब्रह्मवै॰ पु॰ प्र॰।

४ द्रो पद्यां शब्दच॰। [Page5208-a+ 38]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

सत्या [satyā], 1 Truthfulness, veracity.

N. of Sītā.

Of Draupadī.

Of Satyavatī, mother of Vyāsa; ऋषिमावाहयत् सत्या यथापूर्वमरिन्दम Mb.1.16.14.

Of Durgā.

Of Satyabhāmā, wife of Kṛiṣna; Bhāg. 3.1.35.

Of the mother of Viṣnu; सत्यायामभवत् सत्यः सत्यरूपो जनार्दनः.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

सत्या f. speaking the truth , sincerity , veracity W.

सत्या f. a partic. शक्तिPan5car.

सत्या f. N. of दुर्गाCat.

सत्या f. of शीताL.

सत्या f. of सत्यवती(mother of व्यास) L.

सत्या f. = सत्य-भामाMBh. Hariv. S3is3.

सत्या f. of the family deity of the कुत्सs and अथर्वन्s Cat.

सत्या f. of a daughter of धर्म(and wife of शं-यु) MBh.

सत्या f. of the mother of सत्य(= तुषित) VP.

सत्या f. of the wife of मन्थु(and mother of भौवन) BhP.

सत्या f. of a daughter of नग्न-जित्(and wife of कृष्ण) ib.

सत्या in comp. for सत्य.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

(I)--the mother of हृदीक-(भा। प्।)। भा. III. 1. ३५.
(II)--a queen of Manthu and the mother of Bhauvana. भा. V. १५. १५. [page३-519+ २५]
(III)--a daughter of Nagnajit (s.v.) and a queen of कृष्ण. भा. X. ५८. ३२-55: Br. III. ७१. २४२ and ५२: M. ४७. १३: Vi. V. २८. 3.
(IV)--the mother of Hari by name Satya (यज्ञ) in the Uttama epoch. Br. III. 3. ११५: Vi. III. 1. ३८.
(V)--a Svara शक्ति. Br. IV. ४४. ५७, ७३.
(VI)--a daughter of शैब्य, a queen of बृहन्- मना and mother of Vijaya. M. ४८. १०५: वा. ९९. ११५-16.
(VII)--a daughter of दक्ष and wife of शिव. वा. ६५. २०.
(VIII)--the mother of Satyas. वा. ६७. ३५.
(IX)--a देवी. वा. ९६. २३३.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

SATYĀ I : A wife of Śrī Kṛṣṇa. Mention is made about this wife in Mahābhārata, Dākṣiṇātyapāṭha, Sabhā Parva, Chapter 38.


_______________________________
*5th word in left half of page 704 (+offset) in original book.

SATYĀ II : The wife of the Agni called Śaṁyu. So beautiful a woman as Satyā is said to have not existed in any of the three worlds. Bharadvāja was the son born to Śaṁyu by Satyā. Bharadvāja had three sisters. (M.B. Vana Parva, Chapter 219, Verse 4).


_______________________________
*6th word in left half of page 704 (+offset) in original book.

"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=सत्या&oldid=439418" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्