सब्रह्मचारिन्
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सब्रह्मचारी, [न्] पुं, (ब्रह्म वेदस्तदध्ययनार्थं यद्व्रतं तदपि ब्रह्म तच्चरतीति ब्रह्मचारी समानो ब्रह्मचारी । यद्बा, समाने ब्रह्मणि चरतीति । णिनिः । “चरणे ब्रह्मचारिणि ।” ६ । ३ । ८६ । इति समानस्य सः ।) परस्परैक- ब्रह्मव्रताचारः । इत्यमरः ॥ एकस्माद्गुरो- र्ब्रह्मणे वेदाय अर्थात् वेदाध्ययनाय व्रतं अभि ब्रह्मचर्य्याख्यं आचरन्ति ये तेऽन्योन्यं सब्रह्म- चारिण उच्यन्ते । उपचारात् ब्रह्माध्ययनार्थं व्रतमपि ब्रह्म । समानं ब्रह्म चरन्तीति ग्रहादि- त्वाण्णिनि ज्योतिर्ज्जनपदेत्यादिना समानस्य सभावे सब्रह्मचारिणः । एकब्रह्मव्रताचारा इत्यत्र एकस्माद्ब्रह्मणे ब्रह्माध्येतुं व्रतमा- चरन्तीति तुमर्थे चतुर्थ्या विगृह्णतीति परे । सब्रह्मचारी भिन्नगुरुशिष्य इति हारलतेति नयनानन्दः । इति भरतः ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सब्रह्मचारिन् पुं।
समशाखाध्येता
समानार्थक:सब्रह्मचारिन्
2।7।11।2।1
छात्रान्तेवासिनौ शिष्ये शैक्षाः प्राथमकल्पिकाः। एकब्रह्मव्रताचारा मिथः सब्रह्मचारिणः॥
पदार्थ-विभागः : वृत्तिः, द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्यः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सब्रह्मचारिन्¦ पु॰ समानं ब्रह्म वेदग्रहणकालीनं व्रतं चरतिचर--णिनि समानस्य सः। एकगुरुसकाशात् वेदाध्ययन-काले तन्निबन्धनसमानव्रताचारयुते अमरः।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सब्रह्मचारिन्¦ m. (-री) A fellow student, one engaged in the same studies and observing the same austerities. E. स for सह with and ब्रह्मचारिन् the religious student.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सब्रह्मचारिन् [sabrahmacārin], m.
A fellow-student, one going through the same studies and observing the same austerities; सब्रह्मचारिण्येकाहमतीते क्षपणं स्मृतम् Ms.5.71.
A fellowsufferer, sympathiser; दुःखसब्रह्मचारिणी तरलिका क्व गता K.; हे व्यसनसब्रह्मचारिन् यदि न गुह्यं ततः श्रोतुमिच्छामि Mu.6.
(Hence) An equal, of the same kind; Vb.1.39.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सब्रह्मचारिन्/ स--ब्रह्मचारिन् m. a fellow-student , one who studies the same शाखाof the वेद( f( इणी). ) Gr2S. Mn. Ya1jn5. Katha1s.
सब्रह्मचारिन्/ स--ब्रह्मचारिन् m. ( ifc. )a fellow , companion (in दुःख-स्) Ka1d.
सब्रह्मचारिन्/ स--ब्रह्मचारिन् mfn. rivalling , vying with ib.
