समाह्वय
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
समाह्वयः, पुं, (समाहूयतेऽत्रेति । सम् + आ + ह्वे + पुंसीति घः । बाहुलकात् नात्वम् ।) द्यूतम् । आह्वानम् । इति शब्दरत्नावली ॥ पशुपक्षिद्यूतम् । सङ्गरम् । इति मेदिनी ॥ * ॥ तस्य निषिद्धत्वं यथा, -- “द्यूतं समाह्वयञ्चैव राजा राष्ट्रान्निवारयेत् । राज्यान्तकरणावेतौ द्बौ दोषौ पृथिवीक्षिताम् ॥ प्रकाशमेतत् तस्कर्य्यं यद्देवनसमाह्वयौ । तयोर्नित्यं प्रतीघाते नृपतिर्यत्नवान् भवेत् ॥ अप्राणिभिर्यत् क्रियते तल्लोके द्यूतमुच्यते । प्राणिभिः क्रियते यस्तु स विज्ञेयः समाह्वयः ॥ द्यूतं समाह्वयञ्चैव यः कुर्य्यात् कारयेत वा । तान् सर्व्वान् घातयेद्राजा शूद्रांश्च द्विज- लिङ्गिनः ॥” इति मानवे । ९ । २२१ -- २२४ ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
समाह्वय पुं।
समाहूयकृतद्यूतम्
समानार्थक:प्राणिवृत्त,समाह्वय
2।10।46।1।4
अष्टापदं शारिफलं प्राणिवृत्तं समाह्वयः। उक्ता भूरिप्रयोगत्वादेकस्मिन्येऽत्र यौगिकाः। ताद्धर्म्यादन्यतो वृत्तावूह्या लिङ्गान्तरेऽपि ते॥
पदार्थ-विभागः : , क्रिया
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
समाह्वय¦ पु॰ समाहूयते सम् + आ + ह्वे--स्वच् चात्वाभावः।
१ आह्वाने
२ प्राणिकरणकद्यूते च
“प्राणिभिः क्रियमा-णस्तु स विज्ञेयः समाह्वयः” इति मनुः।
३ तदधि-कारेण प्रवृत्तविवादभेदे च द्यूतशब्दे
३७
७४ पृ॰ दृश्यम्।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
समाह्वय¦ m. (-यः)
1. A match, a main, the conflict of animals or birds for sport, cockfighting, &c.
2. War, battle.
3. Calling out.
4. Name, appellation. E. सम् and आङ् before ह्वेञ् to call, घ or अच् aff.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
समाह्वयः [samāhvayḥ], 1 Calling out, challenging.
War, battle.
A single combat.
Setting animals to fight for sport, betting with living creatures; एष एव विधिर्ज्ञेयः प्राणिद्यूते समाह्वये Y.2.23; Ms.9.221.
A name, an appellation; तस्मात्ते वर्तयिष्यामि तयोरेव समाह्वयम् Mb.14. 21.13.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
समाह्वय/ सम्- m. challenge , conflict MBh.
समाह्वय/ सम्- m. setting animals to fight for sport , betting ( esp. betting on animals , as distinguished from gaming with dice etc. ; See. द्यूत) Mn. Ya1jn5.
समाह्वय/ सम्- m. an appellation , name (also n. ) Pan5car.