समुद्गकः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

समुद्गकः, पुं, (समुद्ग एव । स्वार्थे कन् ।) सम्पुटकः । इत्यमरः । २ । ६ । १३९ ॥ सापूडा इति ख्याते । समुद्गच्छतीति हनजनाद्गमादेरिति डे समुद्गः ततः स्वार्थे कः । सम्पुटति द्रुव्येः संश्लिष्टो भवति सम्पुटकः पुट शि श्लषे इजुङ्त्वात् कः ततः स्वार्थे कः । इति भरतः ॥ (यथा, कथा- सरित्सागरे । ३८ । ४७ । “भिक्षुः प्रपञ्चबुद्ध्याख्यः समुद्गकमुपानयत् ॥”) छन्दोविशेषश्च ॥

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

समुद्गकः [samudgakḥ], 1 A covered box or casket; तेन च कुपितेन हृतं तच्चर्मरत्नमाभरणसमुद्गकश्च तस्याः Dk.2.2;2.3; Ś.4.

A kind of artificial stanza, the two halves of which exactly correspond in sound, though different in meaning; e. g. स्यन्दना नो चतुरगाः सुरेभा वाविपत्तयः । स्यन्दना नो च तुरगाः सुरेभावा विपत्तयः ॥ Ki.15.16.