समुद्धरणम्

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

समुद्धरणम्, क्ली, (सम् + उत् + हृ + ल्युट् ।) वान्तान्नम् । उन्नयः । इत्यमरः ॥ वान्तार्थ उद्गी- र्णार्थः उन्नयः कूपादेर्जलाद्युत्तोलनं वृक्षा- द्युन्मूलनं वा अनयोः समुद्धरणम् । समुद्ध्रियते उत्तोल्यते यत् समुद्धरणं कर्म्मण्यनट् । भुक्तोज्- झितोन्मूलितयोः स्यादुद्धरणमुन्नये । इति रभसः । इति भरतः ॥ (यथा, महाभारते । १२ । ३२७ । १८ । “सोऽमृष्यमाणस्तद्वाक्यं समुद्धरणनिश्चितः । जग्राह तां तदा शक्तिं न चैनां स व्यकम्पयत् ॥”)

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

समुद्धरणम् [samuddharaṇam], 1 Upraising, lifting up.

Picking up.

Drawing or lifting out.

Extrication, deliverance.

Eradication, extirpation.

Taking out from (a share).

Food thrown up or vomited.