समूढ
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
समूढः, त्रि, (सम् + वह + क्तः ।) पुञ्जितः । (यथा, माघे । १ । ४ । “नवानधोऽधो बृहतः पयोधरान् समूढकर्पूरपरागपाण्डरम् ॥”) भुग्नः । सद्योजातः । अनुपप्लुतः । इति मेदिनी ॥ दमितः । विवाहितः । इति धरणिः ॥ शोधितः । इति जटाधरः ॥ मूढेन सहि- तश्च ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
समूढ¦ त्रि॰ सम् + ऊह + वह--वा क्त।
१ राशौकृते
२ अनप-प्लुते
“समूढनस्य पांसुरे” इति ऋग्वेदः।
३ भुग्ने
४ स-द्योजाते मेदि॰
५ दमिते
६ कृतविवाहे धरणिः
७ शीधितेजटा॰। सह मूढेन।
८ मूढसहिते त्रि॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
समूढ¦ mfn. (-ढः-ढा-ढं)
1. Heaped, accumulated, assembled, collected.
2. Crooked, bent.
3. Produced quickly.
4. Accompanying, associated, a companion.
5. Tamed, tranquillized.
6. Married.
7. Purified, cleansed.
8. Led, conducted.
9. Enveloped. E. सम् before वह् to bear, or ऊह् to reason, aff. क्त |
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
समूढ [samūḍha], p. p.
Brought together, assembled.
Accumulated, collected; नवानधो$धो बृहतः पयोधरान् समूढकर्पूर- परागपाण्डुरम् Śi.4.
Enveloped.
Associated with.
Produced quickly.
Calmed, tamed down, tranquillized.
Crooked, bent.
Purified, cleansed.
Borne along.
Led, conducted.
Married.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
समूढ/ सम्-ऊढ See. under सम्-1. ऊह्.
समूढ/ सम्-ऊढ mfn. (or -ऊल्ह)swept or pressed together , brought together , collected , united RV. TS.
समूढ/ सम्-ऊढ mfn. regularly arranged , restored to order (as opp. to व्य्-ऊढ, " disarranged " , " transposed ") Br. S3rS.
समूढ/ सम्-ऊढ mfn. purified L.
समूढ/ सम्-ऊढ mfn. tamed L.
Vedic Rituals Hindi
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
समूढ वि.
(सम् + ऊह् + क्त) सामान्य ‘सामों’ के निर्धारित क्रम में अनुप्रयोग से युक्त (शस्त्र), मा.श्रौ.सू. 7.2.22.29 (रथन्तर, बृहत्, वैरूप, वैराज, शाक्वर एवं रैवत)।
