सवनम्

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

सवनम्, क्ली, (सु ञ् अभिषवे + ल्युट् ।) यज्ञ- स्नानम् । (यथा, किराते । १२ । १० । “प्रविवेश गामिव कृशस्य नियमसवनाय गच्छतः । तस्य पदविनमितो हिमवान् गुरुतां नयन्ति हि गुणा न संहतिः ॥”) तत्पर्य्यायः । सूत्या २ अभिषवः ३ । इत्यमरः । २ । ७ । ४७ ॥ सोमसन्धानम् ४ । इति जटाधरः ॥ सोमपानम् । इति भरतः ॥ अध्वरम् । (यथा, रघुः । ८ । ७५ । “अथ तं सवनाय दीक्षितः प्रणिधानात् गुरुराश्रमस्थितः । अभिषङ्गजडं विजज्ञिवान् इति शिष्येण किलान्वबोधयत् ॥”) सोमनिर्दलनम् । इति मेदिनी ॥ प्रसवः । इति केचित् ॥ (सु + युच् । चन्द्रे, पुं, । इत्युणादिवृत्तौ उज्ज्वलदत्तः । २ । ७४ ॥ वनेन सह वर्त्तमानमिति विग्रहे वनविशिष्टे, त्रि । यथा, महाभारते । १ । १८ । ८ । “अथ पर्व्वतराजानं तमनन्तो महाबलः । उज्जहार बलाद्ब्रह्मन् सवनं सवनौकसम् ॥”)

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

सवनम् [savanam], [सु-सू वा-ल्युट्]

Extracting the Soma juice or drinking it.

A sacrifice; अथ तं सवनाय दीक्षितः R.8. 75; Ś.3.26.

A libation, sacrificial libation; सवनश- स्तदुपधार्य सुरेशाः Bhāg.1.35.15.

Bathing, purificatory ablution; 'सवनं सोमनिष्पेषे जननस्नानयोरपि' इति रत्नमाला; पित्र्यं तद्रक्तपूर्णह्रदसवनमहानन्दः ... Mv.2.48.

Generation, bearing or bringing forth children. -Comp. -कर्मन् the sacred rite of libation; सायंतने सवनकर्मणि संप्रवृत्ते Ś.3.26.