सहोक्ति
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सहोक्तिः, स्त्री, (सह उक्तिः ।) अलङ्कारविशेषः । यथा, -- “सहोक्तिः सहभावश्चेत् भासते जनरञ्जनः । दिगन्तमगमत्तस्य कीर्त्तिः प्रत्यर्थिभिः सह ॥” इति चन्द्रालोकः ॥ (अस्य लक्षणोदाहरणानि यथा, साहित्य- दर्पणे । १० । ७०१ । “सहार्थस्य बलादेकं यत्र स्याद्बाचकं द्वयोः । सा सहोक्तिर्मूलभूतातिशयोक्तिर्यदा भवेत् ॥” अतिशयोक्तिरप्यत्राभेदाध्यवसायमूला कार्य्य- कारणपौर्वापर्य्यविपर्य्ययरूपा च । अभेदाध्यव- सायमूलापि श्लेषभित्तिका अन्यथा च । क्रमे- णोदाहरणम् । “सहाधरदलेनास्या यौवने रागभाक् प्रियः ॥” अत्र रागपदे श्लेषः । “सह कुमुदकदम्बैः काममुल्लासयन्तः सह घनतिमिरोघैर्घैर्य्यमुत्सारयन्तः । सह सरसिजषण्डैः स्वान्तमामीलयन्तः प्रतिदिशममृतांशोरंशवः सञ्चरन्ति ॥” इदं मम । अत्रोल्लासादीनां सम्बन्धिभेदादेव भेदो न तु श्लिष्टतया । “सममेव नराधिपेन सा गुरुसम्मोहविलुप्तचेतना । अगमत्सह तैलबिन्दुना तनुदीपार्च्चिरिव क्षितेस्तलम् ॥” इयञ्च मालयापि सम्भवति । तथोदाहृते सह कुमुदकदम्बैरित्यादौ । “लक्ष्मणेन समं रामः काननं गहनं ययौ ।” इत्यादौ चातिशयोक्तिमूलत्वाभावान्नायमल- ङ्कारः ॥ * ॥)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सहोक्ति¦ स्त्री सह उक्तिः। सहकथने
१ एकोक्तौ सहशब्द-स्योक्तिर्यत्र।
२ अर्थालङ्कारभेदे अलङ्कारशब्द
४०
७ पृ॰ दृस्यम्
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सहोक्ति¦ f. (-क्तिः)
1. A figure of rhetoric; either the employment of a word in a double meaning, or connecting different circumstances in one sentence by the use of the term सह with, along with.
2. Speaking at the same time. E. सह with, उक्ति saying.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सहोक्ति/ सहो f. speaking together or at the same time Vop.
सहोक्ति/ सहो f. (in rhet. )a comparison of many objects by using the word सह( opp. to विनो-क्तिSee. ) Ka1vya7d. Sa1h. etc. (See. IW. 458 ).