सांराविणम्

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

सांराविणम्, क्ली, (सं + रुल ध्वनौ + “अभिविधौ भावे इनुण् ।” ३ । ३ । ४४ । इति इनुण् । अणिनुणः ।” ५ । ४ । १५ । इति स्वार्थे अण् ।) हट्टस्य सम्यक् शब्दः । इति मुग्धबोधव्याक- रणम् ॥ संपूर्व्व रुल ध्वनौ भावे णिनि णित्वा- द्बृद्धौ संराविण इति स्थिते ततः स्वार्थे ष्णे णित्त्वे व्रिराद्यच इति वृद्धौ ययोर्लोप इत्यकार- लोपे सांराविणं हट्टस्य सम्यक् शब्दो व्याप्त इत्यर्थः । इति तट्टीकायां दुर्गादासः ॥ (यथा, अनर्घराघवे । ७ । ५७ । “यं दोर्मात्रपरिच्छदो युधि मुदोत्क्षिप्य प्रती- च्छन्मुहुः संतेने दशभिर्निजैरपि मुखैः सांराविणं रावणः ॥”)

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

सांराविणम् [sāṃrāviṇam], [cf. P.III.3.44; V.4.15] A general or loud shout, tumultuous uproar; उत्तालाः कटपूतनाप्रभृतयः सांराविणं कुर्वते Māl.5.11; सांराविणं न कर्तव्यं यावन्नायाति दर्शनम् Bk.7.43; N.19.29.