सीमन्तः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

सीमन्तः, पुं, (सीम्नोऽन्तः । शकन्ध्वादित्वात् साधुः ।) केशेषु बर्त्म । इति हेमचन्द्रः ॥ सिंति इति भाषा ॥ (यथा महाभारते । १ । ४४ । २ “अपश्यन्त तथा यान्तमाकाशे नागमुत्तमम् । सीमन्तमिव कुर्व्वाणं नभसः पद्मवर्च्चसम् ॥”) सीमन्तोन्नयनसंस्कारः । यथा, याज्ञवल्क्यः । १ । ११ । “गर्भाधानमृतौ पुंसःसवनं स्पन्दनात् पुरा । षष्ठेऽष्टमे वा सीमन्तः प्रसवे जातकर्म्म च ॥” (प्रत्यङ्गविशेषः । यथा, सुश्रुते । ३ । ५ । “चतुद्दशैव सीमन्ताः । ते चास्थिसघातवद्गण- नीया यतस्तैर्युक्ता अस्थिसंघाताः । ये ह्युक्ताः संघातास्तु खल्वष्टादशैकेषाम् ॥”)

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

सीमन्तः [sīmantḥ], [सीम्नो$न्तः शकं˚]

A boundary-line, landmark.

The parting line of the hair; the hair parted on each side of the head so as to leave a line; सीमन्तः केशवेशे, सीमान्तो$न्यः Sk. (Mar. भांग); सीमन्ते च त्वदुपगमजं यत्र नीपं वधूनाम् Me.67; Śi.8.69; Mv.5.44.

A landmark.

See सीमन्तोन्नयनम् below; Y.1.11. -Comp. -उन्नयनम् 'parting of the hair', one of the twelve Saṁskāras or purificatory rites observed by women in the fourth, sixth or eighth month of their pregnancy.