सुदामा
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सुदामा, [न्] पुं, (सुष्ठु ददातीति । दा + “आतो मनिन्क्वनिपवनिपश्च ।” ३ । २ । ७४ इति मनिन् ।) मेघः । पर्व्वतः । इति मेदिनी ॥ गोपभेदः । समुद्रः । इति शब्दरत्नावली ॥ ऐरावतः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥ श्रीकृष्ण- शरणागत-विप्रविशेषः । यथा, ब्रह्मवैवर्त्ते श्रीकृष्णजन्मखण्डे ११२ अध्याये । “सद्यो जहार दारिद्र्यं सुदाम्नो ब्राह्मणस्य च । समागतस्य स्वगृहात् द्वारकां शरणार्थिनः ॥”
सुदामा, [न्] त्रि, (सु + दा + मनिन् ।) सुदाता सुष्ठु ददातीत्यर्थे मन्प्रत्ययेन निष्पन्नः । इति मुग्धबोधव्याकरणम् ॥
सुदामा, स्त्री, नदीविशेषः । यथा, वाल्मीकीये रामायणे अयोध्याकाण्डे ७० सर्गे । “स प्राङ्मुखो राजगृहादभिनिर्याय वीर्य्यवान् ततः सुदामां द्यतिमान् सन्तीर्य्यावेक्ष्य तां नदीम् ॥”
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सुदामा/ सु--दामा f. N. of one of the मातृs attendant on स्कन्दMBh.
सुदामा/ सु--दामा f. of a river (in the north of India) R.
Purana Encyclopedia
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
SUDĀMĀ I : A minister of king Janaka. (Vālmīki Rāmāyaṇa, Bālakāṇḍa, Sarga 70).
_______________________________
*3rd word in right half of page 750 (+offset) in original book.
SUDĀMĀ II : A king of Daśārṇa. This king had two daughters of whom one was married by Bhīma, the king of Vidarbha, and the other by Vīrabāhu king of Cedi. (M.B. Vana Parva, Chapter 96, Verse 14).
_______________________________
*4th word in right half of page 750 (+offset) in original book.
SUDĀMĀ III : A country of North India. Mention is made in Mahābhārata, Sabhā Parva, Chapter 27, Verse 11, that this country was captured by Arjuna.
_______________________________
*5th word in right half of page 750 (+offset) in original book.
SUDĀMĀ IV : An attendant of Subrahmaṇya. (M.B. Śalya Parva, Chapter 46, Verse 10).
_______________________________
*6th word in right half of page 750 (+offset) in original book.
SUDĀMĀ V : A cowherd. This Sudāmā was reborn as an asura, because of the curse of Devī Rādhā. (For further details see under Tulasī, para 5).
_______________________________
*7th word in right half of page 750 (+offset) in original book.
SUDĀMĀ VI : A warrior who took the side of the Pāṇḍavas and fought against the Kauravas. (M.B. Droṇa Parva, Chapter 23, Verse 49).
_______________________________
*8th word in right half of page 750 (+offset) in original book.
SUDĀMĀ VII : The watcher of the garden of Kaṁsa. It is stated in Bhāgavata, Skandha 10, that this Sudāmā adorned Śrī Kṛṣṇa and Balabhadra Rāma with flower garlands.
_______________________________
*9th word in right half of page 750 (+offset) in original book.
SUDĀMĀ VIII : The real name of Kucela who was the friend of Śrī Kṛṣṇa in boyhood. Though his name occurs everywhere in Bhāgavata, as Kucela, his real name is Sudāmā. (See under Kucela).
_______________________________
*10th word in right half of page 750 (+offset) in original book.
SUDĀMĀ IX : A river famous in the Purāṇas. It is men- tioned in Vālmīki Rāmāyaṇa, Ayodhyākāṇḍa, Sarga 71, that Bharata, the brother of Śrī Rāma, crossed this river while he was returning from Kekaya.
_______________________________
*11th word in right half of page 750 (+offset) in original book.
