सुनन्द
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सुनन्दम्, क्ली, (सुष्ठु नन्दयतीति । नन्द + अच् ।) बलभद्रस्य मुषलम् । इति शब्दमाला ॥ (कुजृम्भ- दैत्यस्य मुषलम् । यथा, मार्कण्डेये । ११६ । १८ “सुनन्दं नाम मुषलं त्वष्ट्रा यन्निर्म्मितं पुरा । तज्जहार स दुष्टात्मा तेन हन्ति रणे रिपून् ॥) सुन्दरानन्दजनके, त्रि ॥
सुनन्दः, पुं, (सुष्ठु नन्दयतीति । नन्द + अच् ।) श्रीकृष्णस्य पार्षदविशेषः । यथा, श्रीभागवते १० । ८९ । ५६ । “सुनन्दनन्दप्रमुखैः स्वपार्षदैः चक्रादिभिर्मूर्त्तिधरैर्निजायुधैः । पुष्ट्या श्रिया कीर्त्त्यजयाखिलर्द्धिभि- र्निषेव्यमाणं परमेष्ठिनां पतिम् ॥” द्वादशविध-राजगृहान्तर्गतगृहविशेषः । यथा, “यद्यत्रवोच्यते मानं तस्य तेनैव कल्पना । राज्ञः स्वहस्तमेकन्तु दीर्घे सर्व्वत्र निःक्षिपेत् ॥ आयामेन सुनन्दः स्याद्राजहस्तैश्च पञ्चभिः । परिणाहे चतुर्भिश्च राजहस्तैः प्रतिष्ठितः ॥ अस्याधिदेवता भौमो रक्षतीदं वसुन्धरा । द्वाराणि विंशतिश्चास्य रक्तचित्रावृतानि च ॥ रक्तपट्टावृतो गेहः सकलार्थप्रसाधकः । अत्र स्थित्वा महीपालः सचिरं पाति मेदि- नीम् ॥” दीर्घः ५१ प्रस्थः ४० । इति सुनन्दः ॥ सुन्दरः इति च पाठः । इति युक्तिकल्पतरुः ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सुनन्द¦ न॰ सुष्ठु नन्दयति सु + नन्द--अच्।
१ बलराममुषले शब्द-मा॰।
२ श्रीकृष्णपार्श्व चरभेदे भाग॰
१० ।
८९ अ॰।
३ राजगृह-भेदे च।
४ अत्यानन्दयुक्ते त्रि॰ शब्दर॰
५ गोरोचनायाम्,
६ उमायाम् स्त्री मेदि॰ एवम्
७ उमासखीभेदे शब्दमा॰
८ मार्य्याम् विश्वः
९ अर्कपत्त्रीवृक्षे च (इषेरमूल) स्त्रीरत्मभा॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सुनन्द¦ mfn. (-न्दः-न्दा-न्दं) Pleasing, delighting. n. (-न्दं) The club of BALARA4MA. f. (-न्दा)
1. The goddess UMA
4.
2. A sort of pigment and drug: see गोरोचना।
3. A woman.
4. One of UMA4'S female companions.
5. A plant, (Aristolochia Indica.) E. सु well, thoroughly, नदि to please, aff. अच् |
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सुनन्द/ सु--नन्द mfn. pleasing well , delighting W.
सुनन्द/ सु--नन्द m. a palace of a partic. form( v.l. सुन्दर) L.
सुनन्द/ सु--नन्द m. N. of a देव-पुत्रLalit.
सुनन्द/ सु--नन्द m. of a सात्वतattending on कृष्णBhP.
सुनन्द/ सु--नन्द m. of a Buddhist श्रावकSaddhP.
सुनन्द/ सु--नन्द n. N. of a club made by त्वष्टृMa1rkP.
सुनन्द/ सु-नन्द सु-नन्दनSee. col. 2.
Purana index
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
(I)--a chief attendant on विष्णु; फलकम्:F1: भा. I. १४. ३२; II. 9. १४; VII. 8. ३९; VIII. २०. ३२; २२. १५; X. ३९. ५३; ८९. ५७.फलकम्:/F a celibate and devoted to Hari. Praised Dhruva and followed Hari go- ing to पृथु's sacrifice. फलकम्:F2: Ib. IV. 9. ३०; १२. २२; १९. 5.फलकम्:/F Attacked Asura followers of Bali. फलकम्:F3: VIII. २१. १६.फलकम्:/F
(II)--a disciple of ब्रह्मा. वा. २२. १६.
Purana Encyclopedia
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
SUNANDA I : A Gopa. (See under Ugratapas).
_______________________________
*11th word in right half of page 764 (+offset) in original book.
SUNANDA II : Son of King Pradyota. The epic story in Bhaviṣya Purāṇa closes with the story of Sunanda. The Maharṣis, who lived in Naimiṣa forest feared that following the death of Sunanda, the world would become absolutely mean and base, and all of them, therefore, went to the Himālayas and there, at Viśā- lanagara recited the Viṣṇu Purāṇa. (Bhaviṣya Purāṇa, Pratisarga Saṁhitā).
_______________________________
*12th word in right half of page 764 (+offset) in original book.