सुवर्णगणित
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सुवर्णगणित¦ न॰ सुवर्णस्य वार्णादिज्ञानार्थे गष्णितभेदे तत्-प्रकारो लीला॰ उक्तो यथा
“अथ सुवर्णगणिते करणसूत्रं वृत्तम्। सुवर्णवर्णाहातयोगराशौ स्वर्णैक्यभक्ते कनकैक्यवर्णः। वर्णो भवेच्छो-धितहेमभक्ते वर्णोद्धृते शोधितहेमसङ्ख्या। उदाहर-णानि। विश्वार्ज्करुद्रदशवर्णसुवर्णमाषाः दिग्वेदलोचन-युगप्रमिताः क्रमेण। आवर्त्तितेषु वद तेषु सुवर्णवर्ण-स्तूर्णं सुवर्णगणितज्ञ! बणिग्! भवेत् कः। ते शाधनेयदि च विंशतिरुक्तमाषाः स्युः षोडश द्रविणवर्णमिति-स्तदा का। तच्छोधितं भवति षोडषवर्णहेम ते विंशतिःकति भवन्ति तदा तु माषाः। न्यासः
१३
१२
११
२०
१०
४
२
४ जाता आवर्त्तिते सुवर्णमितिः
१२ । एत एव यदि शो-धिताः सन्तः षोडशमाषाः भवन्ति तदा वर्णः
१५ । यदितदेव शोधितं षोडशवर्णं स्वर्णं भबति तदा पञ्चदश-माषाः भवन्ति। अथ वर्णज्ञानाय करणसूत्रं वृत्तम्। स्वर्णैक्यनिघ्नाद्युतिजातवर्णात् सुवर्णतद्वर्णवधैक्यहीनात्। अज्ञातवर्णाग्निजसङ्ख्ययाप्तमज्ञातवणस्य भवेत्प्र-माणम्। चदाहरष्णम्। दशेशवर्णा वसुनेत्रमाषा अ-ज्ञातवर्णस्य षडेतदैक्ये। जातं सखे द्वादशकं सुवर्ण-मज्ञातवर्णस्य वद प्रमाणम्न्यासः
१०
११ {??}
८
२
६ लब्धनज्ञातवर्णमानम्
१५ । सुवर्णज्ञानाय करणसूत्रंवृत्तम्। स्वर्णैक्यनिघ्नो युतिजातवर्णः स्वर्णघ्नयर्ण्णेक्यवि-योजितश्च। अहेषवर्ण्णोऽग्नजयोगवर्ण्णविश्लेघभक्ता विदि-ताग्निजं स्यात्। उदाहरणम्
“दशेब्द्रवर्णा गुण-चन्द्रमाषाः किञ्चित्तथा षोडशकस्य तेपाम्। जातं यतौद्वादशकं सुवर्णं कतीह ते षोडषवर्णमाषाः। न्यासः
१०
१४
१६
२
१ ॰लब्धं माषमानम्
१ । सुवर्णज्ञानायान्यत्करणसूयंवतस्। साध्येनोनोऽनल्पवर्णो विधेयः साध्यो वस्तस्त्रल्पवर्णोनितश्च। इष्टक्षुणे शेषके स्वर्णमाने स्यातांस्वपानल्पयोर्वर्णयोस्त्री। उदाहरणम्
“हाटकगुद्विके[Page5321-a+ 38] षोडशदशवर्णे तद्युतौ सखे! जातम्। द्वादषवर्णसुवर्णं ब्रूहि तयोः स्वर्णमाने मे। न्यास॰
१६
१०
० साध्यो वर्णः
१२ कल्पितमिष्टम्
१ । लब्धे मुवर्णमाने
१६
१०
२
४ कथवा द्विकेनेष्टेन
१६
१०
४
८ अर्द्धनेष्टेन वा
१६
१०
१
२
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सुवर्णगणित¦ n. (-तं) (In arithmetic,) Medial allegation. E. सुवर्ण, गणित calculation.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सुवर्णगणित/ सु-वर्ण--गणित n. computation of -ggold (of its weight and purity) Col.
सुवर्णगणित/ सु-वर्ण--गणित n. a partic. method of calculation in arithmetic W.