सुषेण

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

सुषेणः, पुं, करमर्द्दकः । इत्यमरः । २ । ४ । ६७ ॥ विष्णुः । (यथा, महाभारते । १३ । १४९ । ७१ । “महावराहो गोविन्दः सुषेणः कनकाङ्गदी ॥” “शोभना सेना स्वगणात्मिका यस्य ।” इति तत्र शाङ्करभाष्यम् ॥ वानरराजसुग्रीववैद्यः । इति मेदिनी ॥ वेतसः । इति राजनिर्घण्टः (वसु- देवपुत्त्रविशेषः । यथा, भागवते । ९ । २४ । ५३ -- ५४ । “वसुदेवस्तु देवक्यामष्टपुत्त्रानजीजनत् । कीर्त्तिमन्तं सुषेणञ्च भद्रसेनमुदारधीः ॥ ऋजुं समर्द्दनं भद्रं सङ्कर्षणमहीश्वरम् । अष्टमस्तु तयोरासीत् स्वयमेव हरिः किल ॥” नागविशेषः । इति महाभारतम् । १ । ५७ । १६ ॥ नृपविशेषः । स च शूरसेनाधिपतिः । यथा, रघुः । ६ । ४५ । “सा शूरसेनाधिपतिं सुषेण- मुद्दिश्य लोकान्तरगीतकीर्त्तिम् । आचारशुद्धोभयवंशदीपं शुद्धान्तरक्ष्या जगदे कुमारी ॥”)

अमरकोशः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

सुषेण पुं।

करमर्दकः

समानार्थक:कृष्णपाकफल,आविग्न,सुषेण,करमर्दक

2।4।67।2।3

एतस्यैव कलिङ्गेन्द्रयवभद्रयवं फले। कृष्णपाकफलाविग्नसुषेणाः करमर्दके॥

पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलसजीवः, वृक्षः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

सुषेण¦ पु॰ सुष्ठु सेनयति सेनां करोति अच् षत्वम्।

१ कर-मर्दके (करमचा) अमरः

२ वेतसे राजनि॰

३ चिकित्सकेवानरभेदे।

४ विष्णौ च मेदि॰

५ त्रिवृति स्त्री राजनि॰ङीप्। स्वार्थे क अत इत्त्वम्। कृष्णत्रिवृति स्त्री अमरः।

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

सुषेण¦ m. (-णः)
1. A fruit, (Carissa Carondas) “करम्चा”
2. VISHN4U.
3. The physycian of the monkey chief SUGRI4VA.
4. A cane or reed, the ratan. f. (-णी) A plant, commonly Teori, (Convolvolus turpethum.) E. सु excellent, सेना a host or cluster.

Apte

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

सुषेणः [suṣēṇḥ], 1 N. of a tree (करमर्द).

N. of Viṣṇu.

A cane or ratan.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

सुषेण/ सु--षेण mfn. having a good missile (said of कृष्णand इन्द्र) MBh. VarBr2S.

सुषेण/ सु--षेण m. " having beautiful clusters " , Carissa Carandas L.

सुषेण/ सु--षेण m. Calamus Rotang L.

सुषेण/ सु--षेण m. N. of विष्णुMBh.

सुषेण/ सु--षेण m. of a गन्धर्वVS. BhP.

सुषेण/ सु--षेण m. of a यक्षVP.

सुषेण/ सु--षेण m. of a serpent-demon MBh.

सुषेण/ सु--षेण m. of a विद्या-धरKatha1s.

सुषेण/ सु--षेण m. of a monkey-chief (son of वरुणor धन्वन्तरि, father of तारा, and physician of सु-ग्रीव) MBh. R. etc.

सुषेण/ सु--षेण m. of a son of the second मनुBhP.

सुषेण/ सु--षेण m. of a son of कृष्णHariv.

सुषेण/ सु--षेण m. of a king of शूर-सेनRagh.

सुषेण/ सु--षेण m. of a son of परीक्षित्MBh.

सुषेण/ सु--षेण m. of a son of धृतराष्ट्रib.

सुषेण/ सु--षेण m. of a son of विश्व-गर्भHariv.

सुषेण/ सु--षेण m. of a son of वसु-देवBhP.

सुषेण/ सु--षेण m. of a son of शम्बरHariv.

सुषेण/ सु--षेण m. of a son of वृष्टि-मत्(or वृष्णि-मत्) VP.

सुषेण/ सु--षेण m. of a son of कर्म-सेनKatha1s.

सुषेण/ सु--षेण m. of a physician of प्रभाकर-वर्धनVa1s. , Introd.

सुषेण/ सु--षेण m. (with कविराजमिश्र)of a grammarian Cat.

Purana index

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

(I)--a son of कृष्ण and रुक्मिणी. भा. I. १४. ३१; Vi. V. २८. 1.

(II)--a chief of the क्रोधावश group of serpents. भा. V. २४. २९.

(III)--a son of Manu (स्वारोचिष). भा. VIII. 1. १९.

(IV)--a son of वृष्टिमत्, and father of सुनीथ (नृचक्षु, ब्। प्।). भा. IX. २२. ४१; M. ५०. ८१; Vi. IV. २१. १२.

(V)--a son of Vasudeva and देवकी; killed by Kamsa. भा. IX. २४. ५४; Br. III. ७१. १७४; M. ४६. १३. वा. ९६. १७२; Vi. IV. १५. २६-27.

(VI)--the Gandharva presiding over the month of Tapas. भा. XII. ११. ३९.

(VII)--a ग्रामणि with the शरत् sun. Br. II. २३. १४; वा. ५२. १४.

(VIII)--a marut of the second गण; फलकम्:F1:  Br. III. 5. ९३; वा. ६७. १२४.फलकम्:/F a kinnara with a human face. फलकम्:F2:  Ib. ६९. ३५.फलकम्:/F

(IX)--the father of तार. Br. III. 7. २१९, २३२.

(X)--a son of अन्तरिक्ष. M. २७१. 9. [page३-676+ २३]

(XI)--a son of शुचिद्रथ. वा. ९९. २७२.

(XII)--an यक्ष who resides in the Sun's chariot during the month of आश्वयुज. Vi. II. १०. ११.

Purana Encyclopedia

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

Suṣeṇa  : m.: A monkey-chief.

The eminent (śrīmān) father-in-law of Vālin; he came to help Rāma with a thousand crores of strong monkeys 3. 267. 2; he was one of the monkey-chiefs who kept guard over the bodies of Rāma and Lakṣmaṇa when they lay on the ground tied by the arrows of Indrajit 3. 273. 4.


_______________________________
*1st word in left half of page p77_mci (+offset) in original book.

Mahabharata Cultural Index

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

Suṣeṇa  : m.: A monkey-chief.

The eminent (śrīmān) father-in-law of Vālin; he came to help Rāma with a thousand crores of strong monkeys 3. 267. 2; he was one of the monkey-chiefs who kept guard over the bodies of Rāma and Lakṣmaṇa when they lay on the ground tied by the arrows of Indrajit 3. 273. 4.


_______________________________
*1st word in left half of page p77_mci (+offset) in original book.