सूक्ष्माङ्ग

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

वाचस्पत्यम्

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

सूक्ष्माङ्ग¦ न॰ कर्म॰।
“पञ्चप्राणमनोबुद्धिदशेन्द्रियसमन्वितम्। अपञ्चीकृतभूतोत्थं सूक्ष्माङ्गं भोगसाधनम्” येदान्तोक्तेभोगसाधने सोकद्वयगामिनि लिङ्गदेहे। सूक्ष्मशरीरा-दयाऽप्यत्र। सांख्यमते त्वस्यान्यविधसप्तदशावयवत्वं य-थोक्तं सां॰ का॰ तत्त्वकौ॰।
“सूक्ष्मास्तेषां नियतामातापितृजा निवर्त्तन्ते” का॰
“सूक्ष्मादेहाः परि-कल्पिता” तत्त्वकौ॰।
“परिकल्पिता अनुमिता परलोकेकर्मफलभोगः सूक्ष्मदेहं विनाऽनुपन्नः भोगत्वात् स्थूल-देहारब्धकृव्यादिजनितस्य सस्यस्य खदेहेनैव भोगवत्स्वदेहारब्धकर्मादिफलं यत्तत् स्वदेहेनैव भोग्यम् नेतरेणअन्यथा कृतहानाकृताभ्यागमप्रसङ्ग इत्यादिस्तर्कस्तत्रानु-सन्धेयः।
“पूर्वोत्पन्नमश(स)क्तं नियतं महदादिसूक्ष्म-पर्य्यन्तम्। संसरति निरुपभोगं भावैरघिवासितं लि-ङ्गम्” का॰।
“प्रधानेनादिसर्गे प्रतिपुरुषमेकैकमुत्पादितम्। अस(श)क्तमव्याहतं शिलामप्यनुविशति नियतम् आचादिसर्गात् आ च महाप्रलयादवतिष्ठते महदादिसूक्ष्य-पर्य्यन्तं महदङ्कारैकादशेन्द्रियपञ्चतन्मात्रपर्य्यन्तम् एषांससुदायः सृक्ष्मशरीरं शान्तषोरमूदौरिन्द्रियैरन्ततत्वा-द्विशेषः” कौ॰।