सोमयाग
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सोमयागः, पुं, (सोमात्मको यागः ।) सोमलता- रसपानाङ्गकत्रैवार्षिकयज्ञविशेषः । यथा, -- नारद उवाच । “सोमयागविधानञ्च ब्रूहि मां मुनिसत्तम । कथं तं कारयामास गुरुश्च किं फलं परम् ॥ नारायण उवाच । ब्रह्महत्याप्रशमनं सोमयागफलं मुने । वर्षं सोमलतापानं यतमानः करोति च ॥ वर्षमेकं फलं भुङ्क्ते वर्षमेकं जलं मुदा । त्रैवार्षिकमिदं यागं सर्व्वपापप्रणाशनम् ॥ यस्य त्रैवार्षिकं धान्यं निहितं भूतिवृद्धये । अधिकं वापि विद्येत स सोमं पातुमर्हति ॥ महाराजश्च देवो वा यागं कर्त्तुमलं मुने । न सर्व्वसाध्यो यज्ञोऽयं बह्वन्नो बहुदक्षिणः ॥” इति ब्रह्मवैवर्त्ते श्रीकृष्णजन्मखण्डे । ६० । ५४-५८ ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सोमयाग¦ पु॰ सोमनामको यानः। त्रिवर्षसाध्ये सोमरस-पानाङ्गके यागभेदे।
“नारद उवाच
“सोमयागविधानञ्च ब्रूह मां मुनि-सत्तम!। कथं तं कारयामास गुरुश्च किं फलं परम्”। नारायण उवाच
“ब्रह्महत्याप्रशमनं सोमयजफलंसुने!। वर्षं सोमलतापानं यतमानः करोति च। वर्षमेकं फलं भुङ्क्ते वर्षमेकं जलं सदा। त्रैवार्षिकमिदंयागं सर्वपापप्रणाशनम्। यस्य त्रैवार्षिकं धान्यं नि-हितं भूतिवृद्धये। अधिकं वापि विद्येत स सोमं पातुमर्हति। महाराजश्च देवो वा यागं कर्तुमलं मुने!। न सर्वसाध्यो यज्ञोऽयं बह्वन्नो बहुदक्षिणः” ब्रह्मवै॰श्रीकृष्णज॰
६० अ॰। सोमशब्दे दृश्यम्।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सोमयाग¦ m. (-गः) Offering or sacrifice in which the acid Sarcostema juice is drank. E. सोम, and याग sacrifice; also सोमयज्ञ |
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सोमयाग/ सोम--याग m. a -S सोमsacrifice BrahmaP. ChUp. Sch.
सोमयाग/ सोम--याग m. a great triennial -sacsacrifice at which सोम-juice is drunk MW.
सोमयाग/ सोम--याग m. N. of wk.
Vedic Rituals Hindi
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
सोमयाग पु.
सोम-यज्ञ, स्मृ.च. ii.418.1०।