सामग्री पर जाएँ

सौध

विकिशब्दकोशः तः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

[सम्पाद्यताम्]

कल्पद्रुमः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

सौधः, पुं, क्ली, (सुधालेपोऽस्यास्तीति । ज्योत्स्नादि- त्वादण् । (राजसदनम् । इत्यमरः । २ । २ । १० ॥ (यथा, रघुः । ८ । ९३ । “तस्य प्रसह्य हृदयं किल शोकशङ्कुः प्लक्षप्ररोह इव सौधतलं विभेद ॥”) रौप्यम् । इति राजनिर्घण्टः ॥ सुधासम्बन्धिनि, त्रि ॥ (यथा, रामायणे । २ । ८० । १९ । “प्रसादमालासंयुक्ताः सौधप्राकारसंवृताः ॥” तथाच सुश्रुते । १ । ४४ । “विरेचनानां तीक्ष्णानां पयः सौधं परं मतम् ॥”)

सौधः, पुं, दुग्धपाषाणः । इति राजनिर्घण्टः ॥

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

सौध पुं-नपुं।

राजगृहम्

समानार्थक:सौध,राजसदन

2।2।10।1।1

सौधोऽस्त्री राजसदनमुपकार्योपकारिका। स्वस्तिकः सर्वतोभद्रो नन्द्यावर्तादयोऽपि च॥

अवयव : राज्ञां_स्त्रीगृहम्,हर्म्याद्युपरिगृहम्

स्वामी : राजा

पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलनिर्जीवः, स्थानम्, मानवनिर्मितिः

वाचस्पत्यम्

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

सौध¦ पुं न॰ सुधया लेपनद्रव्येण रक्तम् अण्।

१ राजसदनभेदेअमरः। सुधां तद्वर्णमर्हति अण्।

२ रूप्ये न॰

३ दुग्धपाषाणे पु॰ राजनि॰।

४ सुधासम्बन्धिनि त्रि॰।

शब्दसागरः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

सौध¦ n. (-ध)
1. A mansion, a palace.
2. Silver.
3. Opal. f. (-धी)
1. Relating to nectar.
2. Plastered. E. सुधा plaster, अण् aff.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

सौध [saudha], a. (-धी f.) [सुधया निर्मितं रक्तं वा अण्]

Relating to, or having, nectar.

Having plaster, or plastered; प्रासादमालासंयुक्ताः सौधप्राकारसंवृताः Rām.2.8.19.

धम् A white-washed mansion, any stuccoed house; सितं सितिम्ना सुतरां मुनेर्वपुर्विसारिभिः सौधमिवाथ लम्भयन् Śi.1. 25.

Any great mansion or palace, large house; सौधवासमुटजेन विस्मृतः संचिकाय फलनिःस्पृहस्तपः R.19.2;7. 5;13.4.

Silver.

Opal. -Comp. -उत्सङ्गः the level roof of a palace.

कारः a plasterer; संमार्जितं सौधकारैश्चित्रकारैश्च चित्रितम् Mb.1.128.41.

a builder of a house. -मूर्धन्, -मौलिः the top or turret of a palace. -रोहाधिपः an architect, building supervisor; आरामाधिपतिं चैव सौधरोहाधिपं पृथक् Śukra. 2.119. -वासः a palatial building.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

सौध mfn. (fr. सुधा)having plaster or cement , plastered , stuccoed R.

सौध mfn. made of or coming from Euphoebia Antiquorum Sus3r. Pan5car.

सौध m. calcareous spar(= दुग्ध-पषाणा) L.

सौध n. (and m. g. अर्धर्चा-दि)a stuccoed mansion , any fine house , palace etc. MBh. Ka1v. etc.

सौध n. silver L.

सौध n. opal( accord. to some).

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

Saudha  : m. (pl.): Name of a Janapada.

Listed by Saṁjaya among the northern Janapadas (also called Deśas 6. 10. 68) of Bhāratavarṣa (ata ūrdhvaṁ janapadān nibodha) 6. 10. 37, 5; (saudhā madrā…) 6. 10. 40.


_______________________________
*3rd word in left half of page p930_mci (+offset) in original book.

Mahabharata Cultural Index

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

Saudha  : m. (pl.): Name of a Janapada.

Listed by Saṁjaya among the northern Janapadas (also called Deśas 6. 10. 68) of Bhāratavarṣa (ata ūrdhvaṁ janapadān nibodha) 6. 10. 37, 5; (saudhā madrā…) 6. 10. 40.


_______________________________
*3rd word in left half of page p930_mci (+offset) in original book.

"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=सौध&oldid=446994" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्