स्थूलजीरक
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
स्थूलजीरकः, पुं, (स्थूलो जीरकः ।) जीरकभेदः । कालजिरा इति वङ्गभाषा । मगरेला इति कलौञ्जी इति च हिन्दीभाषा । तत्पर्य्यायः । दिव्या २ उपकुञ्चिका ३ काला ४ पृथ्वी ५ स्थूलकणा ६ पृथुः ७ मनोज्ञा ८ जारणी ९ जीर्णा १० तरुणः ११ सुषुवी १२ कारवी १३ पृथ्वीका १४ । अस्य गुणाः । कटुत्वम् । तिक्त- त्वम् । उष्णत्वम् । बातगुल्मामदोषश्लेष्माध्मान- जन्तुनाशित्वम् । जीर्णत्वम् । दीपनत्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥ * ॥ त्रिविधजीरकनामगुणाः । “जीरको जरणोऽजाजी कणा स्याद्दीघजीरकः कृष्णजीरः सुगन्धश्च तथैवाहारशोधनः ॥ कणाजाजी तु सुषवो कालिका चोपकालिका पृध्वीका कारवी पृध्वी पृथुः कृष्णोपकुञ्चिका । उपकुञ्ची च कुञ्ची च बृहज्जीरक इत्यपि ॥ जीरकत्रितयं रूक्षं कटुकं दीपनं लघु । संग्राहि पित्तलं मेध्यं गर्भाशयविशुद्धिकृत् ॥ ज्वरघ्नं पाचनं बल्यं वृष्यं रुच्यं कफापहम् । चक्षष्यं पवनाध्मानगुल्मच्छर्द्यतिसारहृत् ॥” इति भावप्रकाशः ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
स्थूलजीरक¦ पु॰ कर्म॰। जीरकभेदे (कालजिरा) भावप्र॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
स्थूलजीरक¦ m. (-कः) Kalonji, (Nigella Indica.) “कालजीरा” इति भाषा | E. स्थूल large, जीरक cumin-seed.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
स्थूलजीरक/ स्थूल--जीरक m. a kind of cumin L.
स्थूलजीरक/ स्थूल--जीरक m. Nigella Indica MW.