स्यन्द
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
स्यन्द, ऊ ङ व ऌ स्रुतौ । इति कविकल्पद्रुमः ॥ (भ्वा०-आ०-सक०-वेट् ।) अन्तःस्थाद्ययुक्तः । ऊ, अस्यन्दिष्ट अस्यन्त । ङ, स्यन्दते । व, स्यनत्स्यति स्यन्दिष्यति । ऌ, अस्यदत् । लुतिः क्षरणम् । प्रस्यन्दन्मदगन्धलुब्धमधुपेत्यत्र गण कृतानित्यत्वमिति रमानाथः । वस्तुतस्तु प्रस्य- न्दने प्रस्यन्दः पचादित्वादन् ततः प्रस्यन्द इवाचरतीति क्वौ शत्रन्तम् । इति दुर्गादासः ॥
स्यन्दः, पुं, स्यन्दनम् । स्यन्दधातोर्घञ् प्रत्ययेन्न निप्पन्नः ॥ (यथा, राजतरङ्गिण्याम् । १ । २४ । “तदमन्दमजस्यन्दसुन्दरेयं निपीयताम् । श्रोत्रशुक्तिपुटैः स्पष्टसङ्गराजतरङ्गिणी ॥” रोगविशेषः । यथा, सुश्रुते । २ । ४६ । “स्यन्दाग्निसादच्छर्द्द्यादीनामयान् जनयेद्बहून् स्वेदोद्गमः । इति श्रीधरस्वामी ॥ यथा, भाग- वते । ५ । ११ । ९ । “यत्रोदिते तस्य समानसूत्रनिपाते निम्लोचति यत्र क्वचन स्यन्देनाभितपतीति ॥”)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
स्यन्द¦ स्रवणे भ्वा॰ आ॰ लुङि, ऌटि, ऌङि च उभ॰ अक॰ऊदित् वेट्। स्यन्दते ऌदित् अस्यद्त अस्यन्दिष्ट अस्यन्त। तषोपदेशत्वेऽपि विधिबलान्निष्यन्दते इत्यादौ षत्वम्। [Page5374-b+ 38]
स्यन्द¦ पु॰ स्यन्द--भावे घञ्। द्रवद्रव्यक्षरणे प्रस्रवे।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
स्यन्द¦ m. (-न्दः)
1. Oozing, trickling.
2. Going, moving.
3. A car, a chariot. E. स्यन्द् to go, aff. घञ् |
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
स्यन्दः [syandḥ], [स्यन्द्-भावे घञ्]
Flowing, trickling.
Going rapidly, moving.
A car, chariot.
Fluxion; Suśr.
Trickling perspiration; यत्र क्वचन स्यन्देनाभिपतति Bhāg.5.21.9.
A particular eye-disease.
The moon.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
स्यन्द m. flowing , running , streaming , trickling , oozing Ka1v. Ra1jat.
स्यन्द m. fluxion Sus3r.
स्यन्द m. a partic. disease of the eyes ib.
स्यन्द m. trickling perspiration BhP.
स्यन्द m. the moon L.