स्वतस्
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
स्वतः [स्] व्य, (स्व + तसिल् ।) आत्मनः । आपन हैते इति भाषा । यथा । स्रोतोऽम्बुसरणं स्वतः । इत्यमरः । १ । १० । ११ ॥ (यथा, रघुः । ३ । ५८ । “अतिप्रबन्धप्रहितास्त्रवृष्टिभि- स्तमाश्रयं दुष्प्रसहस्य तेजसः । शशाक निर्वापयितुं न वासवः स्वतश्च्युतं वह्निमिवाद्भिरम्बुदः ॥” धनात् । यथा, मनुः । ८ । १६६ । “ग्रहीता यदि नष्टः स्यात् कुटुम्बार्थे कृतोऽव्ययः । दातव्यं बान्धवैस्तत् स्यात् प्रविभक्तैरपि स्वतः ॥”) अस्य अव्ययत्वप्रमाणं यथा । तद्धितश्चासर्व्व- विभक्तिः । यस्मात् सर्व्वा विभक्तिर्नोत्पद्यते स तद्धितान्तोऽव्ययं स्यात् । परिगणनं कर्त्तव्यम् । तसिलादयः प्राक् पाशपः । इति सिद्धान्त- कौमुदी ।
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
स्वतस् पुं।
अकृत्रिमजलवाहनम्
समानार्थक:स्रोतस्,अम्बुसरण,स्वतस्
1।10।11।1।6
उडुपं तु प्लवः कोलः स्रोतोऽम्बुसरणं स्वतः। आतरस्तरपण्यं स्याद्द्रोणी काष्ठाम्बुवाहिनी॥
पदार्थ-विभागः : वाहनम्, द्रव्यम्, पृथ्वी, चलनिर्जीवः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
स्वतस्¦ अव्य॰ स्व + तसिल्। आत्मतः इत्यर्थे।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
स्वतस्¦ Ind.
1. Of itself, by one's self.
2. Own, peculiar. E. स्व self, तसिल् aff.
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
स्वतस् [svatas], ind.
Of oneself, by oneself (used reflexively).
From oneself.
Out of own estate; दातव्यं बान्धवै- स्तत्स्यात् प्रविभक्तेरपि स्वतः Ms.8.166. -Comp. -प्रमाणम्, -सिद्ध a. self-evident, self-proved, axiomatic.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
स्वतस्/ स्व--तस् ind. = स्वस्मात्( e.g. स्वतो ऽंशात्, " from -oone's own share " ; रक्षेर् अपचारं त्वं स्वतो वा परतो ऽपि वा, " ward off injury from thyself and from others ") Mn. Katha1s.
स्वतस्/ स्व--तस् ind. of -oone's own self , of -oone's own accord (applicable to all three persons) MBh. Ragh. Katha1s. etc.
स्वतस्/ स्व--तस् ind. by nature Katha1s.
स्वतस्/ स्व--तस् ind. out of (their) own estate Mn. viii , 166
स्वतस्/ स्व--तस् ind. ( च स्वतःw.r. for शाश्वतःPan5cat. iii , 96 )
