स्वन
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
स्वन, ण शब्दे । इति कविकल्पद्रुमः ॥ (भ्वा०- पर०-अक०-सेट् ।) वकारयुक्तः । स्वेनतुः सस्वनतुः । अत्र स्वन ण स्वन च इत्युभयपाठो लेखकप्रमादकृतः । इति दुर्गादासः ॥
स्वन, त् क ध्वाने । इति कविकल्पद्रुमः ॥ (अदन्त चुरा०-पर०-अक०-सेट् ।) वकारयुक्तः । स्वन- यति । इति दुर्गादासः ॥
स्वन, मि तंसने । इति कविकल्पद्रुमः ॥ (भ्वा०- पर०-अक०-सेट् ।) वकारयुक्तः । शब्दे इत्यनु- वर्त्तते । तंसने भूषणे कर्त्तरि शब्देऽर्थेऽयमि- त्यर्थः । स्वेनतुः सस्वनतुर्नूपुरौ । मि, स्वनयति स्वानयति कङ्कणं बधूः । अन्यत्र स्वानयति घण्टां जनः । इति दुर्गादासः ॥
स्वनः, पुं, (स्वननमिति । स्वन शब्दे + “स्वनह- सोर्व्वा ।” ३ । ३ । ६२ । इति अप् ।) शब्दः । इत्यमरः । १ । ७ । २२ ॥ (यथा, महाभारते । १ । १२३ । ४६ । “श्राकाशे दुन्दुभीनाञ्च बभूव तुमुलः स्वनः ॥”)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
स्वन पुं।
शब्दः
समानार्थक:शब्द,निनाद,निनद,ध्वनि,ध्वान,रव,स्वन,स्वान,निर्घोष,निर्ह्राद,नाद,निस्वान,निस्वन,आरव,आराव,संराव,विराव,रण,प्रत्यय,तुमुल,घोष
1।6।22।2।7
सत्यं तथ्यमृतं सम्यगमूनि त्रिषु तद्वति। शब्दे निनादनिनदध्वनिध्वानरवस्वनाः॥
: मेघध्वनिः, वज्रध्वनिः, अपशब्दः, उदात्तस्वरः, प्रीतिविशेषजनितमुखकण्ठादिशब्दः, शोकादिना_विकृतध्वनिः, रतिसमयकूजितम्, वस्त्रपर्णध्वनिः, भूषणध्वनिः, वीणादिध्वनिः, बहुभिः_कृतः_महाध्वनिः, पक्षिशब्दः, प्रतिध्वनिः, सूक्ष्मध्वनिः, अव्यक्तमधुरध्वनिः, गम्भीरध्वनिः, अत्युच्चध्वनिः, गीतवाद्यलयसाम्यध्वनिः, नीचां_प्रत्याह्वानः, चेडीं_प्रत्याह्वानः, सखीं_प्रत्याह्वानः, अश्वशब्दः, धनुषः_शब्दः, काकादिवद्रूक्षस्वरः, कृतशब्दः, ग्रामशब्दादिः, हस्तिगर्जनम्
पदार्थ-विभागः : , गुणः, शब्दः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
स्वन¦ शब्दे भ्वा॰ पर॰ अक॰ सेट्। स्वनति अस्वनीत् अस्वा-नीत्। फणा॰ स्वेनतुः सस्वनतुः। अयं भूषणे वा घटा॰(स्वा)स्वनयति।
स्वन¦ ध्वाने अद॰ चु॰ उभ॰ अक॰ सेट्। स्वनयति--ते असस्वनत्--त।
स्वन¦ पु॰ स्वन + अप्। शब्दे अमरः।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
स्वन¦ m. (-नः) Sound in general. E. स्वन् to sound, aff. अप् |
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
स्वनः [svanḥ], [स्वन्-अप्] Sound, noise; शिवाघोरस्वनां पश्चाद् बुबुधे विकृतेति ताम् R.12.39; शङ्खस्वनः &c. -Comp. -चक्रः a manner of coitus. -उत्साहः a rhinoceros.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
स्वन m. ( ifc. f( ऊ). )sound , noise (in the older language applied to the roar of wind , thunder , water etc. ; in later -llanguage to the song of birds , speech , and sound of any kind See. Naigh. i , 11 ) RV. etc.
स्वन m. a partic. अग्निMBh.
स्वन m. ( स्वन) , roaring water VS. TBr.
स्वन mfn. ill-sounding L.
Purana Encyclopedia
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
SVANA : Son of the Agni (fire) called Satya. It is said that this Agni is the agent which causes disease to living things. This agni got the name Svana because human beings produce Svana (pitiable cry) when they are afflicted by diseases. (M.B. Vana Parva, Chapter 219, Verse 15).
_______________________________
*3rd word in right half of page 777 (+offset) in original book.