स्वर्णक्षीरी
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
स्वर्णक्षीरी, स्त्री, (स्वर्चवर्णा क्षीरी ।) ओषधि- विशेषः । तत्पर्य्यायः पटुपर्णी २ हैमवती ३ हिमावती ४ । इत्यमरः । २ । ४ । १३८ ॥ चत्वारि स्वर्णक्षीर्य्याम् । इयं पीतक्षीरा नाग- जिह्विकाकारा । “हेमवर्णं पयस्तस्या हिमवद्भूमिसम्भवा । सा नागजिह्विकाकारा तद्मूलं बाणिजौषध- मिति ॥” पटूनि निश्छिद्राणि पर्णानि अस्याः पटुपर्णी जातेरत इति ईप् । हिमवति जाता हैमवती ष्णः । स्वर्णमिव पीतत्वात् क्षीरमस्याः स्वर्ण- क्षीरी नदादिः । हिमयुक्तोत्पत्तिस्थानयोगात् हिमावती मोङ्मझपाद्वतुरिति वतुः नाम्न्यस्त्यर्थे इति दीर्घः । इति भरतः ॥ * ॥ अपि च । “स्वर्णक्षीरी स्वर्णदुग्धा स्वर्णाह्वारुक्मिणी तथा । सुवर्णा हेमदुग्धी च हेमक्षीरी च काञ्चनी ॥ स्वर्णक्षीरी हिमा तिक्ता कृमिपित्तकफापहा । मूत्रकृच्छ्राश्मरीशोफदाहज्वरहरा परा ॥” इति राजनिर्घण्टः ॥
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
स्वर्णक्षीरी स्त्री।
स्वर्णक्षीरी
समानार्थक:पटुपर्णी,हैमवती,स्वर्णक्षीरी,हिमावती
2।4।138।1।3
पटुपर्णी हैमवती स्वर्णक्षीरी हिमावती। हयपुच्छी तु काम्बोजी माषपर्णी महासहा॥
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलसजीवः, लता
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
स्वर्णक्षीरी¦ स्त्री स्वर्णमिव पीतत्वात् क्षीरं निर्य्यासो यस्याःगौरा॰ ङीष्। ओषधिभेदे सा च हिमालये जायते।
“हेमवर्णो रसस्तस्या हिमबद्भूमिसम्भवा। सा नाग-जिह्विकाकारा तन्मूलं वाणिजौषधम्। स्वर्ण्णक्षीरीहिमा तिक्ता कृमिपित्तकफापहा। मूत्रकृच्छाश्मरीशाथदाहस्वरहरा परा” राजनि॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
स्वर्णक्षीरी¦ f. (-री) A medicinal kind of moon-plant, said to be brought from the Hima4laya mountains. E. स्वर्ण gold, (like or yellow,) क्षीर milk, or milky sap, ङीष् fem. aff.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
स्वर्णक्षीरी/ स्वर्ण--क्षीरी f. Cleome Felina L.