सामग्री पर जाएँ

स्वर्भानु

विकिशब्दकोशः तः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

[सम्पाद्यताम्]

कल्पद्रुमः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

स्वर्भानुः, पुं, (स्वराकाशेभातीति । स्वर् + भा + “दाभाभ्यांनुः ।” ऊणा० ३ । ३२ । इति नुः ।) राहुः । इत्यमरः । १ । ३२६ ॥ (यथा, साघे । २ । ४९ । “तुल्येऽपराधे स्वर्भानुर्भानुमन्तं चिरेण यत् । हिमांशुमाशु ग्रसते तन्म्रदिम्नः स्फुटं फलम् ॥” सत्यभामागर्भजातः श्रीकृष्णपुत्त्रविशेषः । यथा, भागवते । १० । ६१ । ११ । “भानुः सुभानुः स्वर्भानुः प्रभानुर्भानुमांस्तथा चन्द्रभानुर्बृहद्भानुरतिभानुस्तथाष्टमः । श्रीभानुः प्रतिभानुश्च सत्यभामात्मजा दश ॥”)

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

स्वर्भानु पुं।

नैऋतदिशायाः_ग्रहः

समानार्थक:स्वर्भानु

1।3।3।2।4

कुबेरः ईशः पतयः पूर्वादीनां दिशां क्रमात्. रविः शुक्रो महीसूनुः स्वर्भानुर्भानुजो विधुः। बुधो बृहस्पतिश्चेति दिशां चैव तथा ग्रहाः। ऐरावतः पुण्डरीको वामनः कुमुदोऽञ्जनः॥

स्वामी : नैरृत्यदिशायाः_स्वामी

पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, तेजः, ग्रहः

स्वर्भानु पुं।

राहुः

समानार्थक:तम,राहु,स्वर्भानु,सैंहिकेय,विधुन्तुद,तमस्

1।3।26।2।3

रौहिणेयो बुधः सौम्यः समौ सौरिशनैश्चरौ। तमस्तु राहुः स्वर्भानुः सैंहिकेयो विधुन्तुदः॥

पदार्थ-विभागः : नाम, द्रव्यम्, तेजः, ग्रहः

वाचस्पत्यम्

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

स्वर्भानु¦ पु॰ स्वः स्वर्गे भानुर्दीप्तिरस्य। रहौ अमरः। तस्यभूमिच्छायारूपतया भूमिस्थैर्भानुमत्त्वेनादर्शनात् दिविदीप्तिमत्त्वात्तथात्वम्।

शब्दसागरः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

स्वर्भानु¦ m. (-नुः) RA4HU, the personified ascending node. E. स्वर् heaven, भानु shining.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

स्वर्भानु/ स्व्अर्--भानु m. ( स्व्अर्-)N. of a demon supposed to eclipse the sun and the moon (in later language applied to राहुor the personified ascending node) RV. etc.

स्वर्भानु/ स्व्अर्--भानु m. of a कश्यपVP.

स्वर्भानु/ स्व्अर्--भानु m. of a son of कृष्णBhP.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

(I)--a son of Danu, and father of सुप्रभा (प्रभा-वा। प्।); फलकम्:F1:  भा. VI. 6. ३० and ३२; वा. ६८. 8; Vi. I. २१. 5, 7.फलकम्:/F a Daitya; फलकम्:F2:  वा. 1. १८८; ५३. ८३; ६८. १४.फलकम्:/F (see राहु) routed सूर्य and caused him to fall on the earth when sage Atri saved him. फलकम्:F3:  Ib. ७०. ७१.फलकम्:/F
(II)--a son of सत्यभामा. भा. X. ६१. १०.
(III)--a son of Soma, also known as Budha. Br. I. 1. ६३; II. २३. ८०-38. [page३-732+ ३४]
(IV)--a son of सिम्हिका and born in Bha- रणि; vanquished the sun; his daughter प्रभा was married to आयु. Br. II. २४. ८३-97, १३७; III. 6. 8, २३-4; 8. ७७; ६७. 1; वा. ९२. 1.
(V)--राहु, the planet; फलकम्:F1:  M. १२८. ५०.फलकम्:/F has a dark chariot drawn by eight steeds; फलकम्:F2:  Ib. १२७. 9; वा. ५२. ७१.फलकम्:/F in the army at तारकामय; फलकम्:F3:  M. १२८. ६२; १७३. २३.फलकम्:/F महा- graha left unskilled with Virocana; फलकम्:F4:  Ib. १७७. 8; १७८. ६७.फलकम्:/F comes out of the sun and enters the moon in Parvas; then from the moon to the sun; comes out from behind and crossing the shadow of the earth forms a circle itself; its place is बृहद्स्थानम् full of darkness; फलकम्:F5:  वा. ५२. ८०-81; ५३. ६३-65; Vi. II. १२. २१-22.फलकम्:/F has only one ray. फलकम्:F6:  वा. ५३. ८८.फलकम्:/F
(VI)--a son of Vipracitti. Vi. I. २१. १२.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

Svarbhānu  : m.: See Rāhu.


_______________________________
*2nd word in left half of page p281_mci (+offset) in original book.

Mahabharata Cultural Index

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

Svarbhānu  : m.: See Rāhu.


_______________________________
*2nd word in left half of page p281_mci (+offset) in original book.

"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=स्वर्भानु&oldid=447034" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्