सामग्री पर जाएँ

स्वारोचिष

विकिशब्दकोशः तः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

[सम्पाद्यताम्]

कल्पद्रुमः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

स्वारोचिषः, पुं, (स्वरोचिषोऽप्रत्यमिति । अण् ।) द्वितीयो मनुः । अस्मिन् मन्वन्तरे विभुरव- तारः । रोचन इन्द्रः । तुषियादयो देवाः । उर्ज्जस्तम्भादयः सप्तर्षयः । अग्निसुतः स्वारो- चिषो मनुः । द्युमत्सुषेणरोचिष्मत्प्रमुखा मनु- पुत्त्राः । इति श्रीभागवतमतम् ॥ अपि च । “स्वारोचिषस्य तनयाश्चत्वारो देववर्च्चसः । नभोनभस्यप्रसृतिभानवः कीर्त्तिवर्द्धनाः ॥ दत्तोलिश्च्यवनस्तम्बः प्रालः कश्यप एव च । और्व्वो वृहस्पतिश्चैव सप्त सप्तर्षयः स्मृताः ॥ देवाश्च तुषिता नाम स्मृताः स्वारोचिषेऽन्तरे । हस्तीन्द्रः सुकृतो मूर्त्तिरापज्योतिरयः स्वयः ॥ वशिष्ठस्थ सताः सप्त ये प्रजापतयस्तदा । द्वितीयमेतत् कथितं मन्वन्तरमतः परम् ॥” इति मात्स्ये । ९ । ७ -- १० ॥

वाचस्पत्यम्

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

स्वारोचिष¦ पु॰ द्वितीये मनौ।
“और्वो वशिष्ठपुत्रश्च स्तम्बःकाश्यप एव च। प्राणो वृहस्पतिश्चैव दत्तो निश्च्यवन-स्तथा। एते महर्षयस्तात! वायुप्रोक्ता महाव्रताः। देवाश्च तुषिता नाम स्मृताः स्वारोचिषेऽन्तरे। हविर्ध्रःसुकृतिर्ज्योतिरापो मूर्त्तिरयस्ययः। प्रथितश्च नभस्यश्चनभ ऊर्जस्तथैव च। स्वारोचिषस्य पुत्रास्ते मनोस्तातमहात्मनः। कीर्त्तिताः पृथिवीपाल! महावीर्य्यपराक्रमाः। द्वितीयमेतं कथितं तव मन्वन्तरं मया” हरिवं॰

७ अ॰।

शब्दसागरः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

स्वारोचिष¦ m. (-षः) The second MANU. E. स्वरोचिस्, and अञ् affix of descent.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

स्वारोचिषः [svārōciṣḥ] स्वारोचिस् [svārōcis], स्वारोचिस् m. N. of the second Manu; see under मनुः स्वारोचिषो द्वितीयस्तु मनुरग्नेः सुतो$भवत् Bhāg. 8.1.19.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

स्वारोचिष m. (fr. स्व-रोचिस्) patr. of the second मनुMn. MBh. etc.

स्वारोचिष mfn. relating or belonging to मनुस्वारोचिषHariv. Pur.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

--(see Manu) second Manu; four sons, seven sages of whom Datta was the first; the Devas of the epoch were तुषितस्; then lived the seven sons of the sage वसिष्ठ, all प्रजापतिस्; आकाररूप। फलकम्:F2: वा. २६. ३३; ६२. 3, 7, १८-19.फलकम्:/F ^1 भा. VIII. 1. १९-20; M. 3. ४७.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

SVĀROCIṢA : A Manu. See under Manvantara.


_______________________________
*5th word in left half of page 779 (+offset) in original book.

"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=स्वारोचिष&oldid=441061" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्