हरणम्
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
हरणम्, क्ली, (ह्नियते इति । हृ + ल्युट् ।) यौत- कादिदेयद्रव्यम् । (यथा, रघुः । ७ । २२ । “सत्त्वानुरूपाहरणाकृतश्रीः प्रास्थापयत् राघवमन्वगाच्च ॥”) तत्पर्य्यायः । दायः २ । इत्यमरः । २ । ८ । २८ ॥ यौतकं आदिना उपनयनभिक्षाप्रसादादि च यत् देयं तत् दायहरणपदवाच्यं कन्यादानकाले जामात्रादभ्यो व्रतभिक्षादो ब्रह्मणादिभ्यश्च यत् द्रव्यं दीयते यत्र दायादिद्वयमित्यर्थः । युतकं यानिसम्बन्धः तत्र भवमिति ष्णेयौतकं युतयो- र्बधूवरयोरिदमिति वा कणि योतकं यौतुक- मुकारमध्यमपि । यौतकं यौतुकञ्च तत् इति वाचस्पतिः । दीयते दायः, कर्म्मणि घञ् सुष्ठु दीयते सुदायः इति पाठः इत्यन्ये । ह्रियते हरणं कर्म्मणि अनट् । इति भरतः ॥ * ॥ भुजः । हृतिः । इति मेदिनी ॥ (यथा, भाग- वते । १० । ५० । ९ । “एतदर्थोऽवतारोऽयं भूभारहरणाय मे । संरक्षणाय साधूनां कृतोऽन्येषां वधाय च ॥”) शुक्रम् । स्वर्णम् । कपर्द्दकम् । उष्णोदकम् । इति केचित् ॥ भाज्याङ्कात् भाजकाङ्कद्वारा- भागग्रहणम् । इति लोलावती ॥
Apte
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
हरणम् [haraṇam], [हृ-भावे ल्युट्]
Seizing, taking.
Carrying away, carrying off, removing, stealing; कन्याहरणम् Ms. 3.33; धेनुवत्सहरणम् R.11.74.
Depriving of, destroying; as in प्राणहरणम्.
Dividing.
A gift to a student.
The arm.
Semen virile.
Gold.
A nuptial present, (= यौतक q. v.); आजग्मुः खाण्डवप्रस्थ- मादाय हरणं बहु Mb.1.221.33.
A shell, cowrie.
Boiling water.