हरिद्गर्भ
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
हरिद्गर्भः, पुं, (हरिद्वर्णो गर्भो यस्य ।) हरिद्वर्ण- कुशः । हरिदर्भ इति च पाठः । तत्पर्य्यायः । खरपत्रः २ बृहच्छदः ३ अत्र पृथुच्छदोऽपि पाठः । शीरी ४ रूक्षदर्भः ५ दीर्घपत्रः ६ पवित्रकः ७ । अस्य गुणाः । “दर्भौ द्वौ च गुणे तुल्यौ तथापि च सिता- धिकः । यदि श्वेतकुशाभावे त्वपरं योजयेद्भिषक् ॥” इति राजनिर्घण्टः ॥ अपि च । “दर्भद्वयं त्रिदोषघ्नं मघुरं तुवरं हिमम् । मूत्रकृच्छ्राश्मरीतृष्णावस्तिरुक्प्रदरास्रजित् ॥” इति भावप्रकाशः ॥ तन्मूलगुणाः । “कुशमूलं हिमं रुच्यं मधुरं पित्तनाशनम् । रक्तज्वरतृषाश्वासकामलादोषमोक्षकृत् ॥” इति राजनिर्घण्टः ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
हरिद्गर्भ¦ पु॰ हरिद्वर्णो गर्भो यस्य। हरिद्वर्णे कुशे राजनि॰।
“दर्भौ द्वौ च गुणे तुल्यौ तथापि च सितोऽधिकः। यदि{??}तकुशाभावस्त्वपरं योजयेद्भिषक्” राजनि॰।
“टर्भद्वयं त्रिदोषघ्नं मधुरं तुवरं हिमम्। मूत्रकृच्छ्रा-श्मरी{??}ष्णाघस्तिरुक् प्रदराम्रजित्” भावप्र॰। तन्मूल-गुणाः
“कुगमूलं हिमं रुच्यं मधुरं पित्तनाशनमू। रक्तज्वरतृषाश्वासकामलादोषमीक्षकृत्” राजनि॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
हरिद्गर्भ¦ m. (-र्भः) Green Kus4a grass with broad leaves; also हरिदर्भ |
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
हरिद्गर्भ/ हरिद्--गर्भ m. a kind of कुशgrass (prob. w.r. for हरिद्दर्भ) L.