हस्तिकर्ण
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
हस्तिकर्णः, पुं, (हस्तिनः कर्णमिव पर्णमस्य ।) एरण्डः । पलाशभेदः । गणदेवताभेदः । इति मेदिनी ॥ हस्तिकन्दः । रक्तैरण्डः । इति राज- निर्घण्टः ॥ हस्तिकर्णपलाशस्य गुणाः । “हस्तिकर्णः परं वृष्यो मेधायुर्बलवर्द्धनः ।” इति राजवल्लभः ॥ अपि च । श्रीहरिरुवाच । “हस्तिकर्णस्य वै मूलं गृहीत्वा चूर्णयेद्धर ! । सर्व्वरोगविनिर्म्मक्तं चूर्णं पलशतं शिव ! ॥ सक्षीरं भक्षितं कुर्य्यात् सप्ताहेन वृषध्वज ! । नरं श्रुतिधरं शूरं मृगेन्द्रगतिविक्रमम् ॥ पद्मगौरप्रतीकाशं युक्तं दशशतायुषा । षोडशाब्दाकृतिं रुद्र ! सततं दुग्धभोजितम् ॥ मधुसर्पिःसमायुक्तं जग्धमायुष्करं भवेत् । तज्जग्धं मधुना सार्द्धं दशवर्षसहस्रिणम् ॥ कुर्य्यान्नरं श्रुतिधरं प्रमदाजनवल्लभम् । दध्ना नित्यं भक्षितन्तु वज्रदेहकरं शिव ! ॥ कृष्णकेशसमायुक्तं नरं वर्षसहस्रिणम् । तच्च काञ्जिकसंयुक्तं नरं कुर्य्याच्च भक्षितम् ॥ शतवर्षं दिव्यदेहं बलीपलितवर्ज्जितम् । जग्धं त्रिफलया युक्तं चक्षुष्मन्तं करोति वै ॥ अन्धः पश्येत्तु चूर्णस्य सांज्यस्यैव तु भक्षणात् । महिषक्षीरसंयुक्तं तल्लेपः-कृष्णकेशकृत् ॥ खल्लीटस्य च वै केशा भवन्ति वृषभध्वज ! । तैलयुक्तेन चूर्णेन बलीपलितवर्ज्जितम् ॥ तदुद्वर्त्तनमात्रेण सर्व्वरोगैः प्रमुच्यते । सच्छागक्षीरचूर्णेन दृष्टिः षण्मासतोऽञ्जनात् ॥” इति गारुडे १० अध्यायः ॥
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
हस्तिकर्ण¦ पु॰ हस्तिनः कर्ण इव पर्णमस्य अच्।
१ एरण्ड-वृक्षे
२ पलाशभेदे
३ गणदेवताभेदे मेदि॰।
४ हस्तिकन्दे
५ रक्तैरण्डे च राजनि॰। स्वार्थे क तत्रार्थे।
६ त॰।
६ गजव्य कर्णे।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
हस्तिकर्ण¦ m. (-र्णः)
1. The castor-oil tree.
2. The Butea frondosa.
3. A demi-god of a particular class. E. हस्तिन् an elephant, कर्ण the ear.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
हस्तिकर्ण/ हस्ति--कर्ण m. " elephant-eared " , N. of various plants( accord. to L. " the castor-oil tree [also the red kind] ; Butea Frondosa ; Arum Macrorrhizum ") Sus3r. VarBr2S.
हस्तिकर्ण/ हस्ति--कर्ण m. of one of शिव's attendants L.
हस्तिकर्ण/ हस्ति--कर्ण m. a partic. class of semi-divine beings (forming one of the गण-देवताs See. ) MW.
हस्तिकर्ण/ हस्ति--कर्ण m. N. of a राक्षसR.
हस्तिकर्ण/ हस्ति--कर्ण m. of a serpent-demon Buddh.
हस्तिकर्ण/ हस्ति--कर्ण m. of a locality Ra1jat.
Purana index
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
--a काद्रवेय na1ga. Br. III. 7. ३३.