सामग्री पर जाएँ

हारीत

विकिशब्दकोशः तः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

[सम्पाद्यताम्]

कल्पद्रुमः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

हारीतः, पुं, पक्षिभेदः । (अस्य लक्षणं गुणाश्च । “हारीतो रक्तपित्तः स्याद्धरितोऽपि स कथ्यते ।” हारीतो हारील इति लोके । “हारीतो रूक्ष उष्णश्च रक्तपित्तकफापहः । स्वेदस्वरकरः प्रोक्तः ईषद्वातकरश्च सः ॥” इति भावप्रकाशस्य पूर्ब्बखण्डे द्वितीये भागे ॥ आयुर्व्वेद कर्त्तरि च । यथा, -- “अग्निवेशश्च भेलश्च जतृकर्णः पराशरः । हारीतः क्षारपाणिश्च जगृहुस्तन्मुर्नेवचः ॥” इति चरके सूत्रस्थाने प्रथमेऽघ्याये ॥) मुनिभेदः । स च धर्म्मशास्त्रकर्त्ता । (यथा, याज्ञवल्क्यः । १ । ४ । “मन्वत्रिविष्णुहारीतयाज्ञवल्क्योशनोऽङ्गिराः । यमापस्तम्बसम्बर्त्ताः कात्यायनबहस्पती ॥ पराशरव्यासशङ्खलिखिता दक्षगौतमौ । शातातपो वशिष्ठश्च धर्म्मशास्त्रप्रयोजकाः ॥” अयञ्च पौराणिक आसीत् । यथा, भागवते । १२ । ७ । ५ । “त्रय्यारुणिः कश्यपश्च सावर्णिरकृतव्रणः । वैशम्पायनहारीतौ षड् वै पौराणिका इमे ॥”) कैतवः । इति मेदिनी ॥

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

हारीत पुं।

पक्षिजातिविशेषः

समानार्थक:हारीत,मद्गु,कारण्डव,प्लव,तित्तिरि,कुक्कुभ,लाव,जीवञ्जीव,कोरक,कोयष्टिक,टिट्टिभक,वर्तक,वर्तिक

2।5।34।2।1

नीडोद्भवाः गरुत्मन्तः पित्सन्तो नभसङ्गमाः। तेषां विशेषा हारीतो मद्गुः कारण्डवः प्लवः॥

पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्येतरः, जन्तुः, पक्षी

वाचस्पत्यम्

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

हारीत¦ पु॰ हृ--णिच्बा॰--ईतच्। स्मृतिकर्त्तरि मुनिभेदे।

२ पक्षिभेदे

३ कितवे च मेदि॰। स्वार्थे क। हारिलखगे(हरेल) राजनि॰।

शब्दसागरः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

हारीत¦ m. (-तः)
1. The green or wood pigeon, (Columba hariala, BUCH.)
2. A Muni and legislator.
3. A rogue, a cheat. E. हार a necklace, or हारि defeat, and इत gone, got; or हरित green, अण् aff., and the vowel made long; or हृ-णिच् वा० ईतच् |

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

हारीतः [hārītḥ], 1 A kind of pigeon; मारीचोद्भ्रान्तहारीता मलयाद्रेरुपत्यकाः R.4.46.

A rogue, cheat.

N. of a writer of a Smṛiti or code of laws; Y.1.4.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

हारीत m. (for 2. See. p. 1292 , col. 1) a thief , cheat , rogue MW.

हारीत m. roguery , cheating , fraud ib.

हारीत m. (for 1. See. p. 1289 , col. 3)= हरीत, the हरितालpigeon MBh. Sus3r. etc.

हारीत m. N. of various authors etc. ( esp. of a lawyer often quoted) A1past. TPra1t. MBh. etc.

हारीत m. pl. the descendants of हारीतVP.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

HĀRĪTA I : A great sage who visited Bhīṣma in his bed of arrows (Śaraśayyā). (Śanti Parva, Chapter 47, Verse 7). Once he attended Yudhiṣṭhira's assembly and spoke on eternal truths conducive to mental peace. That talk of his became famous as Hārītagītā. (Śānti Parva, Chapter 278).


_______________________________
*5th word in left half of page 310 (+offset) in original book.

HĀRĪTA II : An author on Smṛtis (codes of conduct). He has written two texts on the subject called Laghu- hārīta smṛti and Vrddhahārītasmṛti.


_______________________________
*6th word in left half of page 310 (+offset) in original book.

"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=हारीत&oldid=441270" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्