हुताशन

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

कल्पद्रुमः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

हुताशनः, पुं, (हुतं आहुतद्रव्यं अशनमस्य ।) अग्निः । यथा, गोभिलपुत्त्रकृतगृह्यासंग्रहे । “लक्षहोमे तु वह्निः स्यात् कोटिहोमे हुताशनः । पूर्णाहुत्यां मृडो नाम शान्तिके वरदः सदा ॥” इति तिथ्यादितत्त्वम् ॥ अपि च । “आरोग्यं भास्करादिच्छेद्धनमिच्छेद्धुताशनात् । ज्ञानन्तु शङ्करादिच्छेन्मुक्तिमिच्छेज्जनार्द्दनात् ॥” इति गुणविष्णुधृतमत्स्यपुराणम् । शिवः । इति केचित् ॥ (वटिकौषधविशेषः ।) तद्यथा, -- “एकद्विकद्वादशभागयुक्तं योज्यं विषं टङ्गणमूषणञ्च । हुताशनो नाम हुताशनस्य करोति वृद्धिं कफजिन्नराणाम् ॥” इति हुताशनो रसः ॥ * ॥ इति वैद्यकरसेन्द्रसारसंग्रहेऽजीर्णाद्यधिकारे ॥)

शब्दसागरः

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

हुताशन¦ m. (-नः)
1. Fire or its deity AGNI.
2. S4IVA. E. हुत burnt- offering, and अशन food.

Monier-Williams

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

हुताशन/ हुता m. " -obloblation-eater " , fire Gr2ihya1s. Ya1jn5. MBh. etc.

Purana index

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

(II)--Agni with मारुत (wind) ordered by Indra to destroy the Asuras; when some of them escaped to the ocean and हुताशन and मारुत refused to dry up the oceans as per his orders Indra caused them to be born on the earth with one body; फलकम्:F1:  M. ६१. 3-१६; Br. II. ११. १००, ११२.फलकम्:/F riding animal of, sheep; his arm was शक्ति; appointed a commander of Indra's host to attack तारक; फलकम्:F2:  M. १४८. ८३; २८९. 6.फलकम्:/F father of all the Apsarasa ladies; फलकम्:F3:  Ib. ७०. २१.फलकम्:/F entered the harem of शिव and उमा in the form of a parrot and drank of His वीर्य; फलकम्:F4:  Ib. १५८. ३२.फलकम्:/F burnt with काम and reattained godhood. फलकम्:F5:  Ib. १९१. ११२.फलकम्:/F