हृच्छय
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
 पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
हृच्छयः, पुं, (हृदि शेते इति । शी + “अधि- करणे शेतेः ।” ३ । २ । १५ । इति अच् ।) कामदेवः । इति हलायुधः ॥ (यथा, महा- भारते । ३ । ४६ । ४२ । “तत् प्रसीद न मामार्त्तां विसर्ज्जयितुमर्हसि । हृच्छयेन च सन्तप्तां भक्ताञ्च भज मानद ! ॥”) हृदयशायिनि, त्रि ॥ (यथा, महाभारते । १३ । ८५ । १७ । “जगत्पतिरनिर्द्देश्यः सर्व्वगः सर्व्वभावनः । हृच्छयः सर्व्वभूतानां ज्येष्ठो रुद्रादपि प्रभुः ॥” पुं, कामः । यथा, भागवते । १ । ६ । ७ । “सकृद्यद्दर्शितं रूपमेतत् कामाय तेऽनघ ! । मत्कामः शनकैः साधुः सर्व्वान् मुञ्चति हृच्छयान् ॥” “हृच्छयान् कामान् ।” इति तट्टीकायां श्रीधरः ॥)
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
हृच्छय¦ पु॰ हृदि शेते शी--अच्।
१ कामदेवे हला॰।
२ हृदयस्थिते त्रि॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
हृच्छय¦ m. (-यः) KA4MADE4VA. E. हृत् tht heart, and शय who sleeps.
Monier-Williams
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
हृच्छय/ हृच्--छय mfn. (for -शय)lying or abiding in the heart (with मुनिः-पुराणः, " the eternal Monitor in the heart " , i.e. " the conscience ") MBh. BhP.
हृच्छय/ हृच्--छय m. " -hheart-dweller " , काम-देवor love ib.
Purana index
[सम्पाद्यताम्]|
पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
--a son of अवभृत; agni or पावक; located at the जठर of men or जठराग्नि; son मृत्युमान्. Br. १२. ३४; वा. २९. ३१.