सामग्री पर जाएँ

अभिनीत

विकिशब्दकोशः तः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

[सम्पाद्यताम्]

कल्पद्रुमः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अभिनीतः, त्रि, (अभि + नी + क्तः ।) युक्तः । न्याय्यः । अतिसंस्कृतः । प्रशस्तो भूषितो वा । अमर्षी । क्रोधनः अक्षमावान् वा । इत्यमरः ॥ (“अस्मिन्नेव प्रकरणे धनञ्जयमुदारधीः । अभिनीततरं वाक्यमित्युवाच युधिष्ठिरः” । इति महाभारते । विज्ञः । धीरः । “स भवान् वित्तसम्पन्नः स्थितः पथि निरत्यये । मित्रार्थमभिनीतत्वं यथावत् कर्त्तुमर्हसि” । इति रामायणे ।)

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अभिनीत वि।

न्यायादनपेतद्रव्यम्

समानार्थक:युक्त,औपयिक,लभ्य,भजमान,अभिनीत,न्याय्य

2।8।24।2।5

अभ्रेषन्यायकल्पास्तु देशरूपं समञ्जसम्. युक्तमौपयिकं लभ्यं भजमानाभिनीतवत्.।

पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्

अभिनीत वि।

अतिसंस्कृतम्

समानार्थक:अभिनीत

3।3।81।1।2

युक्तेऽतिसंस्कृतेऽमर्षिण्यभिनीतोऽथ संस्कृतम्. कृत्रिमे लक्षणोपेतेऽप्यनन्तोऽनवधावपि॥

पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्

अभिनीत वि।

मर्षिः

समानार्थक:अभिनीत

3।3।81।1।2

युक्तेऽतिसंस्कृतेऽमर्षिण्यभिनीतोऽथ संस्कृतम्. कृत्रिमे लक्षणोपेतेऽप्यनन्तोऽनवधावपि॥

पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्यः

अभिनीत वि।

युक्तम्

समानार्थक:भूत,अभिनीत,क्षम

3।3।81।1।2

युक्तेऽतिसंस्कृतेऽमर्षिण्यभिनीतोऽथ संस्कृतम्. कृत्रिमे लक्षणोपेतेऽप्यनन्तोऽनवधावपि॥

पदार्थ-विभागः : , गुणः, मानसिकभावः

वाचस्पत्यम्

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अभिनीत¦ त्रि॰ अभिनीयते स्म अभि--नी क्त। न्याय्ये,

१ युक्ते
“अभिनीततरं वाक्यमित्युवाच युधिष्ठिरः” भा॰ शा॰ प॰।

२ भूषिते

३ अतिसंस्कृते

४ पूजिते

५ क्रोधने, यस्याभिनयःरूपाद्यपुकरणं चेष्टादिभिः कृतस्तस्मिन्

६ आभिमुख्येन

७ प्रापिते च
“मितार्थमभिनीतस्त्वम्” रामा॰।

शब्दसागरः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अभिनीत¦ mfn. (-तः-ता-तं)
1. Fit, proper.
2. Friendly, kind.
3. Highly finished, or ornamented.
4. Patient.
5. Impatient.
6. Passionate. E. अभि and नीञ् to guide or obtain, क्त aff.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अभिनीत [abhinīta], p. p.

Brought near, conveyed.

Performed, represented dramatically.

Highly finished or polished, most excellent.

Highly ornamented or decorated.

Fit, proper, suitable (योग्य); अभिनीततरं वाक्यमित्युवाच युधिष्ठिरः Mb.

Patient, forgiving, even-minded.

Angry (युक्ते$तिसंस्कृतेमर्षिण्यभिनीतः Ak. where the word may be अमर्षिणि as well while Nm. reads युक्ते तु संस्कृते$मर्षिण्यभिनीतः प्रचक्ष्यते).

Kind, friendly.

Acknowledged, agreed (प्रतिज्ञात); मित्रार्थ- मभिनीतार्थं यथावत् कर्तुमर्हति Rām.4.29.12.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

अभिनीत/ अभि-नीत mfn. brought near

अभिनीत/ अभि-नीत mfn. performed L.

अभिनीत/ अभि-नीत mfn. highly finished or ornamented L.

अभिनीत/ अभि-नीत mfn. fit , proper MBh. etc.

अभिनीत/ अभि-नीत mfn. = मर्षिन्or अमर्षिन्(? patient or impatient) L.

"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=अभिनीत&oldid=487638" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्