सामग्री पर जाएँ

करण्ड

विकिशब्दकोशः तः

यन्त्रोपारोपितकोशांशः

[सम्पाद्यताम्]

कल्पद्रुमः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

करण्डः, पुं, (कृञ् + “कृसृभृवृञः” । इत्यण्डन् । उणां । १ । १२८ ।) मधुकोषः । मौचाक् इति भाषा । असिः । कारण्डवपक्षी । दलाढकम् । इति मेदिनी हेमचन्द्रश्च ॥ वंशादिरचितभाण्डविशेषः समुद्गश्च । इत्यमरः । ३ । ५ । १८ ॥ साजि झा~पि इत्यादि भाषा । (यथा भागवते ५ । १४ । ४ । “एवमेव गृहाश्रमः कर्म्मक्षेत्रं यस्मिन् न हि कर्म्माण्युत्- सीदन्ति यदयं कामकरण्ड एष आवसथः” ॥)

वाचस्पत्यम्

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

करण्ड¦ पु॰ कृ--कर्मणि अण्डन्।

१ मधुकोषे (मौवाकं) तस्यम-क्षिकाभिश्चिरमधुसञ्चयनेन क्रियमाणत्वात् तथात्वम् वा॰कॄ--अण्डच्।

२ खडगे शत्रुविक्षेपहेतुत्वात् तस्य तथात्वम्करण्डस्तदाकारोऽस्त्यस्य अर्श॰ अच्।

३ कारण्डवखगेपुंस्त्री स्त्रियां जातित्वेऽपि संयोगपधत्वात् न ङीष्किन्तु टाप्।

४ दलाढके च मेदि॰।

५ वंशादिरचितपुष्पा-दिपात्रभेदे (साजि)
“शुष्कवनलतानिर्मितं महाकुसुमकर-ण्डकेन” काद॰। सभुद्गे (कौटा) अमरः।
“दीपभाज-नभ्रमरकरण्डप्रभृव्यनेकोपकरणयुक्तः” दशकुभा॰। [Page1694-b+ 38]

७ यकृति कालखण्डे शब्दचि॰।

८ पुष्पभाण्डे स्त्री टाप्अत इत्त्वम् करण्डिका। उज्ज्वलदत्तः।

शब्दसागरः

[सम्पाद्यताम्]

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

करण्ड¦ m. (-ण्डः)
1. A basket or covered box of bamboo wicker work.
2. A bee-hive, a honey-comb.
3. A sword.
4. A sort of duck.
5. An aquatic weed, (Vallisneria.) E. कृ to do, अण्डन् Unadi aff.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

करण्ड mf( ईL. )n. ( Un2. i , 128 ) a basket or covered box of bamboo wicker-work BhP. Bhartr2. etc.

करण्ड mf( ईL. )n. a bee-hive , honey-comb L.

करण्ड m. a sword L.

करण्ड m. a sort of duck L.

करण्ड m. a species of plant(= दलाढक) L.

करण्ड n. a piece of wood , block Bhpr.

करण्ड See. p. 254 , col. 2.

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।

करण्ड न.
टोकरी, मा.श्रौ.सू. 9.2.4.4 (अश्व)।

"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=करण्ड&oldid=494977" इत्यस्माद् प्रतिप्राप्तम्