चीन

Wiktionary तः
अत्र गम्यताम् : सञ्चरणम्, अन्वेषणम्


यन्त्रोपारोपितकोशांशः[सम्पाद्यताम्]

कल्पद्रुमः[सम्पाद्यताम्]

Attention yellow.png

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।


चीनम्, क्ली, (चिनोति कीर्त्त्यादिकमिति । चि + बाहुलकात् नक् दीर्घश्च ।) पताका । इति त्रिकाण्डशेषः ॥ सीसकम् । इति रत्नमाला ॥

चीनः, पुं, (चीयते सञ्चीयते वृषलत्वादिदोषो यत्र । चि + बाहुलकात् नक् दीर्घश्च ।) देश- विशेषः । चीना इति भाषा ॥ यथा, -- “काश्मीरन्तु समारभ्य कामरूपात्तु पश्चिमे । भोटान्तदेशो देवेशि ! मानसेशाच्च दक्षिणे । मानसेशाद्दक्षपूर्ब्बे चीनदेशः प्रकीर्त्तितः ॥” इति शक्तिसङ्गमतन्त्रम् ॥ (तद्देशवासिषु तन्नृपेषु च बहुवचनान्तः । यथा, महाभारते । २ । २६ । ९ । “स किरातैश्च चीनैश्च वृतः प्राग्ज्योतिषोऽभवत् ॥”) अंशुकविशेषः । (यथा, शकुन्तलायां १ माङ्के । “चीनांशुकमिव केतोः प्रतिवातं नीयमानस्य ॥”) ब्रीहिभेदः । तन्तुः । मृगविशेषः । इति मेदिनी । ने, ४ ॥

अमरकोशः[सम्पाद्यताम्]

Attention yellow.png

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।


चीन पुं।

अजिनजातीयमृगः

समानार्थक:कदली,कन्दली,चीन,चमूरु,प्रियक,समूरु,हरिण,अमी

2।5।9।1।3

कदली कन्दली चीनश्चमूरुप्रियकावपि। समूरुश्चेति हरिणा अमी अजिनयोनयः॥

पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, चलसजीवः, मनुष्येतरः, जन्तुः, स्तनपायी

वाचस्पत्यम्[सम्पाद्यताम्]

Attention yellow.png

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।


चीन¦ पु॰ चि--नक् पृषो॰ दीर्घः।
“कश्मीरं तु समारभ्य काम-रूपात्तु पश्चिमे। भोटान्तदेशोदेविशि! मानसेशाच्च दक्षि-णे। मानसेशाद्दक्षपूर्व्वे चीनदेशः प्रकीर्तितः” शक्तिसङ्गमतन्त्रोक्ते

१ देशभेदे। सोऽभिजनोऽस्य अणः तद्राजा-णो वा बहुत्वे लुक्।

२ तद्देशवासिषु तन्नृपेषु च ब॰व॰।
“वाजिनां च सहस्राणि चीनदेशोद्भवानि च” भा॰ उ॰

२७ अ॰। अयञ्च देशः वृ॰ सं॰

१४ अ॰ कूर्म्मविभागेऐशान्यामुक्तः। ऐशान्यामित्युपक्रमे
“वनराजकिरातंचीनकौलिन्दाः”
“यवनाश्चीनकाम्बोजा दारुणा-म्लेच्छजातयः” भा॰ भी॰

९ अ॰ जनपदोक्तौ। तद्देशनृपाश्च क्रियालोपात् शनैर्वृषलत्वं गताः यथाह मनुः
“शनकैस्तु क्रियालोपादिमाः क्षत्रियजातयः। वृषलत्वंगता लोके ब्राह्मणादर्शने न च। पौण्ड्रकाश्चोड्रद्रविडाःकाम्बोजाः यवनाः शकाः। पारद पह्रवाश्चीनाः किरा-तादरदाःखसाः”।

४ तद्देशजे वस्यप्रेदे च
“कार्ण्णाटीचीनपीनस्तनवमनदशान्दोलनस्पन्दमन्दः” उद्भटः।

५ व्रीहिभेदेअष्टादशधान्यशब्दे

५२

४ पृ॰ दृश्यम्।
“चीनकः कङ्कुभेदो-ऽस्ति स ज्ञेयः कङ्गुवद्गुणैः” भावप्र॰।

६ सूत्रे

७ मृगभेदे च[Page2954-b+ 38] मेदि॰।

८ पताकायां न॰ त्रिका॰।

९ सीसके न॰ रत्न-माला तन्त्रोक्ते

१० तद्देशवासिजनानामाचारभेदे पु॰। पृषो॰ अस्य णत्वमपि वदन्ति।

११ चीनकर्पुरे राजनि॰।

शब्दसागरः[सम्पाद्यताम्]

Attention yellow.png

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।


चीन¦ m. (-नः)
1. A kind of deer.
2. A sort of panic, (Panicum miliaceum.)
3. A country, China.
4. A sort of cloth
5. A thread. n. (-नं)
1. A banner, (perhaps made of deer skin.)
2. Lead. E. चि to collect, नक् affix, and the deriv. irr. पृषो दीर्घः |

Apte[सम्पाद्यताम्]

Attention yellow.png

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।


चीनः [cīnḥ], [चि-नक् पृषो ˚ दीर्घः]

N. of a country, the modern China.

A kind of deer.

A sort of cloth.

A thread. -नाः m. (pl.) The rulers or people of China.

नम् A banner.

A kind of bandage for the corners of the eyes.

Lead. -Comp. -अंशुकम्, -वासस् n. China-cloth, silk, silken cloth; चीनांशुक- मिव केतोः प्रतिवातं नीयमानस्य Ś.1.34; Ku.7.3; Māl.6.5; Amaru.75. -कर्पूरः a kind of camphor. -जम् steel.-दारु Cinamon (Mar. दालचिनी); एलां च देवकुसुमं त्वक्पत्रं चीनदारु च Śiva. B.3.14.

पट्टम् lead.

China silk; Kau. A.2.11.

पिष्टम् red lead; चीनपिष्टमयो लोकश्चारणै- कमयी च भूः Ks.23.85.

lead. -वसुम् lead.

Monier-Williams[सम्पाद्यताम्]

Attention yellow.png

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।


चीन m. pl. the Chinese Mn. x , 44 MBh. ii f. , vf. R. iv , 44 , 14 Lalit. Jain. Car. VarBr2S. (also चीण)

चीन m. sg. a kind of deer L.

चीन m. Panicum miliaceum (also चिन्नL. )

चीन m. a thread L.

चीन n. a banner L.

चीन n. a bandage for the corners of the eyes Sus3r. i , 18 , 11

चीन n. lead L.

"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=चीन&oldid=368066" इत्यस्माद् पुनः प्राप्तिः