तनू

Wiktionary तः
अत्र गम्यताम् : सञ्चरणम्, अन्वेषणम्


यन्त्रोपारोपितकोशांशः[सम्पाद्यताम्]

कल्पद्रुमः[सम्पाद्यताम्]

Attention yellow.png

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।


तनूः, स्त्री, (तनु + ऊङ् ।) शरीरम् । इत्य- मरः । २ । ६ । ७१ ॥

अमरकोशः[सम्पाद्यताम्]

Attention yellow.png

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।


तनू स्त्री।

देहः

समानार्थक:कलेवर,गात्र,वपुस्,संहनन,शरीर,वर्ष्मन्,विग्रह,काय,देह,मूर्ति,तनु,तनू,करण,उत्सेध,भूतात्मन्,आत्मन्,धामन्,क्षेत्र,अजिर

2।6।71।1।5

कायो देहः क्लीबपुंसोः स्त्रियां मूर्तिस्तनुस्तनूः। पादाग्रं प्रपदं पादः पदङ्घ्रिश्चरणोऽस्त्रियाम्.।

अवयव : चक्षुरादीन्द्रियम्,पाय्वादीन्द्रियम्,गर्भवेष्टनचर्मः,शुक्लशोणितसम्पातः,कुक्षिस्थगर्भः,कृष्णवर्णदेहगतचिह्नः,देहस्थतिलचिह्नः,रेतस्,पित्तम्,कफः,चर्मः,मांसम्,रक्तम्,हृदयान्तर्गतमांसम्,हृदयकमलम्,शुद्धमांसस्नेहः,धमनिः,उदर्यजलाशयः,मस्तकभवस्नेहः,मलम्,अन्त्रम्,कुक्षिवामपार्श्वेमांसपिण्डः,स्नायुः,कुक्षेर्दक्षिणभागस्थमांसखण्डः,शिरोस्थिखण्डः,अस्थिः,शरीरगतास्थिपञ्चरः,पृष्ठमध्यगतास्थिदण्डः,मस्तकास्थिः,पार्श्वास्थिः,देहावयवः,चरणः,जानूपरिभागः,ऊरुसन्धिः,पुरीषनिर्गममार्गः,नाभ्यधोभागः,कटीफलकः,कटिः,स्त्रीकट्याः_पश्चाद्भागः,स्त्रीकट्याः_अग्रभागः,भगशिश्नः,स्त्रीयोनिः,पुरुषलिङ्गः,अण्डकोशः,पृष्ठवंशाधोभागः,जठरम्,वक्षोजः,स्तनाग्रः,अङ्कः,उरस्,देहपश्चाद्भागः,भुजशिरः,अंसकक्षसन्धिः,कक्षः,कक्षयोरधोभगः,देहमध्यः,भुजः,स्वे_स्वे_पार्श्वे_प्रसारितबाहुमध्यम्,वदनम्,नेत्रप्रान्तः,कर्णः,शिरः,रोमः,ललाटास्थिः

पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलनिर्जीवः, अचलनिर्जीववस्तु

वाचस्पत्यम्[सम्पाद्यताम्]

Attention yellow.png

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।


तनू¦ पु॰ तनोति कुलं तन--ऊ।

१ पुत्रे।
“ता वां विश्वको नुवतेतनूकृथे” ऋ॰

८ ।

८६ ।

१ ॥
“तनोति तनूः पुत्रः” भा॰तनोति कर्म उन् ऊङ्।

२ शरीरे अमरः।

३ प्रजापतौ

४ गवि

५ अप्सु च तनूनपाच्छब्दे दृश्यम्।

शब्दसागरः[सम्पाद्यताम्]

Attention yellow.png

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।


तनू¦ f. (-नूः) The body. E. तन् to stretch, affix ऊः see तनु।

Apte[सम्पाद्यताम्]

Attention yellow.png

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।


तनू [tanū], f.

The body, person, self.

A limb, member of the body; तं दृष्ट्वा वृष्णयो हृष्टास्तन्वः प्राणमिवोत्थिताः Bhāg.1.82.33.

Comp. उद्भवः, जः a son.

a feather; अथ भ्रष्टतनूजाङ्गमात्मानं ददृशे खगः Mb.5.113.4.-उद्भवा, -जा a daughter -जानिः, -जन्मन् a son. -तलम् a measure of length equal to the arms extended, a fathom. -तापः fatigues or troubles of the body; अगणित- तनूतापं तप्त्वा तपांसि भगीरथः U.1.23. -नपम् clarified butter, ghee. -नपात् m. fire; तनूनपाद्धूमवितानमाधिजैः Śi.1.62; अधःकृतस्यापि तनूनपातो नाधः शिखा याति कदाचिदेव H.2.66. (-n.) ghee. -नप्तृ m. wind.

रुहम् the hair of the body (-m. also); रवितुरङ्गतनूरुहतुल्यतां दधति यत्र शिरीषरजोरुचः Śi.6.22; चन्द्रांशुगौरैश्छुरितं तनूरुहैः Bhāg.

the wing of a bird, a feather; चित्रतनूरुहः (विहङ्गः) Mb.12.144.1. -(-हः) a son. -ह्रदः the anus, the rectum; cf. तनुह्रद.

Monier-Williams[सम्पाद्यताम्]

Attention yellow.png

पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्।


तनू in comp. for नु.

तनू f. (of नुSee. ; acc. न्वम्RV. etc. BhP. iii ; नुवम्[ Pa1n2. 6-4 , 77 Va1rtt. ] BhP. vii , 9 , 37 ; instr , नुवा, iii f. ; gen. abl. न्वस्RV. etc. ; loc. न्विand न्वीRV. ; न्वाम्AV. etc. ; du. नू[ RV. x , 183 , 2 AV. iv , 25 , 5 ] , न्वा[ RV. ] , नुवौ[ TBr. i , 1 , 7 , 3 ] , न्वौ[see घर्म-] ; pl. nom. and acc. न्वस्RV. etc. BhP. i ; nom. नुवस्TBr. i , 1 , 7 , 3 )the body , person , self (often used like a reflexive noon. ; See. आत्मन्) RV. etc.

तनू f. form or manifestation RV. etc. ( तनू मन्योस्, " a sign of wrath " Pa1rGr2. iii , 13 , 5 ).

"https://sa.wiktionary.org/w/index.php?title=तनू&oldid=395653" इत्यस्माद् पुनः प्राप्तिः