विपणि
यन्त्रोपारोपितकोशांशः
[सम्पाद्यताम्]कल्पद्रुमः
[सम्पाद्यताम्]
![]() पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
विपणिः, पुं स्त्री, (विपण्यतेऽस्मिन्निति । वि + पण + “सर्व्वधातुभ्य इन् ।” उणा० ४ । ११७ । इति इन् ।) पण्यविक्रयशाला । इति हला- युधः ॥ हट्टः । इत्यन्ये । विक्रयार्थप्रसारित- नानाद्रव्यायां बणिग्वीथ्यां वाणियाविथी इति वाजार इति च ख्यातायामिति केचित् । हट्टमण्डपः । इति केचित् । हट्टमध्यस्थपण्य- विक्रयवीथी । इति केचित् । इति भरतः ॥ तत्पर्य्यायः । पण्यवीथिका २ । इत्यमरः ॥ आपणः ३ पण्यवीथी ४ पण्यम् ५ । इति रभसः ॥ निषद्या ६ बणिक्पथम् ७ । इत्यमर- दत्तः ॥ विपणम् ८ वीथी ९ । इति कोषः ॥ “निषद्या विपणिः पण्यवीथिका त्वापणिस्तथा । पण्यविक्रयशालायां भवेदेतच्चतुष्टयम् ॥” इति शब्दरत्नावली ॥ “विपणिः पण्यवीथ्याञ्च भवेदापणपण्ययोः ।” इति मेदिनी । णे, ७८ ॥ (यथा, महाभारते । ९ । ३५ । ३० । “विपण्यापणपण्यानां नानाजनशतैर्व्वृतः ॥” बाणिज्यम् । यथा, मनौ । १० । ११६ । “विद्या शिल्पं भृतिः सेवा गोरक्ष्यं विपणिः कृषिः । धृतिर्भैक्ष्यं कुसीदञ्च दश जीवनहेतवः ॥”)
अमरकोशः
[सम्पाद्यताम्]
![]() पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
विपणि स्त्री-पुं।
क्रय्यवस्तुशालापङ्क्तिः
समानार्थक:विपणि,पण्यवीथिका
2।2।2।2।3
तच्छाखानगरं वेशो वेश्याजनसमाश्रयः। आपणस्तु निषद्यायां विपणिः पण्यवीथिका॥
अवयव : क्रय्यवस्तुशाला
पदार्थ-विभागः : समूहः, द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलनिर्जीवः, स्थानम्, मानवनिर्मितिः
विपणि स्त्री।
वणिक्पथः
समानार्थक:विपणि,निगम
3।3।52।1।1
वणिक्पथे च विपणिः सुरा प्रत्यक्च वारुणी। करेणुरिभ्यां स्त्री नेभे द्रविणं तु बलं धनम्.।
पदार्थ-विभागः : , द्रव्यम्, पृथ्वी, अचलनिर्जीवः, स्थानम्, मानवनिर्मितिः
वाचस्पत्यम्
[सम्पाद्यताम्]
![]() पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
विपणि(णी)¦ पुंस्त्री॰ वि + पण--इन् स्त्रीत्वपक्षे वा ङीप्।
१ पण्यविक्रयशालायाम् (हाटचाला)
२ हट्टे च अमरः। क्रये मेदि॰।
शब्दसागरः
[सम्पाद्यताम्]
![]() पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
विपणि¦ mf. (-णिः-णी)
1. A place where things are sold, a shop, stall.
2. Trade, traffic.
3. A fair, a market place.
4. The street of a market.
5. An article or commodity for sale. E. वि before, पण् to transact business, aff. इन्, and fem. aff. ङीष् |
Apte
[सम्पाद्यताम्]
![]() पृष्ठभागोऽयं यन्त्रेण केनचित् काले काले मार्जयित्वा यथास्रोतः परिवर्तयिष्यते। तेन मा भूदत्र शोधनसम्भ्रमः। सज्जनैः मूलमेव शोध्यताम्। |
विपणिः [vipaṇiḥ] णी [ṇī], णी f.
A market, market-place, stall; हा हा नश्यति मन्मथस्य विपणिः सौभाग्यपण्याकरः Mk.8.38; Śi.5.24; R.16.41.
An article or commodity for sale.
Trade, traffic; Ms.1.116. -Comp. -गत a. being on the market. -जीविका subsistence by traffic.-पथः a shop-street.